گیپا (Gepa) را می‌توان نوعی دلمه دانست که به جای برگ مو یا سبزی، از سیرابی گوسفند برای نگه داشتن مواد داخلی استفاده می‌شود. سیرابی پس از تمیز شدن به قطعات مناسب تقسیم می‌شود و ترکیبی از مواد مختلف درون آن قرار می‌گیرد. سپس قطعات آن مانند بقچه بسته می‌شوند و با نخ تمیز آشپزی محکم می‌شوند تا مواد هنگام پخت بیرون نریزند.
مواد لازم برای تهیه گیپا
ترکیب مواد گیپا در دستورهای مختلف ممکن است کمی تفاوت داشته باشد، اما برنج، لپه، گوشت چرخ‌کرده، پیاز، زیره و ادویه‌ها از مواد پرتکرار در دستورهای منتشرشده برای گیپای کرمانی هستند. در برخی دستورها نیز زعفران برای عطر و رنگ بیشتر به مواد داخلی اضافه می‌شود.
بیشتر بخوانید: برایان کرانستون از مرگ آر. جی. میت، بازیگر «بریکینگ بد» ابراز ناراحتی کرد
برای تهیه گیپا برای حدود چهار تا ۶ نفر می‌توان از یک شکمبه (سیرابی) گوسفند تمیز شده، حدود ۲۵۰ گرم گوشت چرخ‌کرده، یک پیمانه برنج، حدود یک پیمانه لپه، دو تا سه عدد پیاز، مقداری زعفران دم‌کرده، یک قاشق غذاخوری زیره، زردچوبه، فلفل سیاه، نمک و روغن استفاده کرد.
روش تهیه گیپا
مهم‌ترین بخش آماده‌سازی گیپا، تمیز کردن شکمبه است. اگر شکمبه از قبل به شکل کاملا تمیز و آماده خریداری نشده باشد، باید با دقت شسته و پاک شود. این مرحله علاوه بر اهمیت بهداشتی، روی طعم نهایی غذا نیز اثر دارد.
برای تهیه غذا بهتر است شکمبه از فروشگاه یا قصابی معتبر تهیه شود و از تمیز بودن آن اطمینان حاصل شود. پس از شست‌وشو، شکمبه را به قطعات تقریبا مستطیلی تقسیم می‌کنند. اندازه قطعات باید به گونه‌ای باشد که بتوان مقداری از مواد را داخل آنها قرار داد و لبه‌ها را روی هم آورد.
لپه را بهتر است از چند ساعت قبل خیس کنید و در این فاصله یک یا دو بار آب آن را عوض کنید. این کار به پخت بهتر لپه کمک می‌کند. برنج نیز باید شسته و برای مدتی در آب خیس شود.
پیازها را خرد کرده و با مقداری روغن تفت دهید تا طلایی شوند. سپس کمی زردچوبه اضافه کنید. گوشت چرخ‌کرده را به پیاز اضافه کنید و روی حرارت ملایم تفت دهید تا رنگ گوشت تغییر کند. در نهایت، مواد را داخل شکمبه قرار دهید و با نخ آشپزی محکم کنید.
گیپاهای آماده‌شده را داخل قابلمه قرار دهید و روی آنها آب بریزید. مقدار آب باید برای پخت طولانی غذا کافی باشد. سپس قابلمه را روی حرارت قرار دهید تا آب به جوش برسد و بعد حرارت را کم کنید. گیپا باید با حرارت ملایم و در مدت چند ساعت بپزد.
این غذا را می‌توان همراه نان و چاشنی‌هایی مانند ترشی سرو کرد. گیپا نه تنها یک غذا، بلکه بخشی از فرهنگ غذایی کرمان است که با عطر زیره و طعم خاص خود، دل هر کسی را می‌برد.
بیشتر بخوانید: فریدون بیگلری و کامیار عبدی: باستان‌شناسی ایران در بحران است · کباب تابه‌ای با سس گوجه؛ غذایی محبوب برای دورهمی‌ها
