برنج هاشمی، محصولی که در سفرههای ایرانی جایگاه ویژهای دارد، اکنون با افزایش قیمتهای غیرمنتظره و چشمگیر، به یک کالای لوکس تبدیل شده است. در روزهایی که انتظار میرفت با آغاز فصل برداشت و ورود برنج تازهمحصول به بازار، قیمتها کاهش یابد، واقعیتها به طرز عجیبی متفاوت است.
افزایش هزینههای تولید و فشار بر کشاورزان
افزایش هزینههای تولید بهویژه در بخش کشاورزی، علتی اساسی برای این تغییرات در بازار برنج به شمار میرود. هزینههای نهادههای کشاورزی، دستمزد کارگران و هزینههای حملونقل به شدت افزایش یافته و این موضوع باعث شده کشاورزان در تنگنای مالی قرار بگیرند. بهعبارتی، قیمت تمامشده برنج برای شالیکاران به حدی بالا رفته که عرضه آن با قیمتهای سالهای قبل عملاً غیرممکن شده است.
بیشتر بخوانید: قیمت مرغ در بازار اعلام شد؛ سنگدان، بال و کتف کیلویی چند
نقش دلالان و واسطهها در التهاب بازار
مشکل تنها به هزینههای تولید محدود نمیشود. در لایههای پنهان بازار، دلالان و واسطهها با افزایش غیرمنطقی حاشیه سود خود در مراحل مختلف زنجیره تأمین، به التهاب بازار دامن میزنند. این واسطهها با احتکار برنج یا ایجاد فضای روانی برای کمبود، اجازه نمیدهند قیمت واقعی برنج تازه به دست مصرفکننده نهایی برسد. در نتیجه، فاصله میان قیمت درب شالیکوبی و قیمت فروش در مغازهها به طرز چشمگیری افزایش یافته است.
آمارهای جدید نشان میدهد که برنج هاشمی معطر سرازارع به قیمت ۵ میلیون و ۴۸۷ هزار تومان به فروش میرسد، در حالی که برنج صدری هاشمی آبخوان به ازای هر ۱۰ کیلوگرم ۵ میلیون و ۵۷۶ هزار تومان قیمتگذاری شده است. این افزایش قیمتها موجب شده بسیاری از خانوارها که پیش از این برنج ایرانی را در اولویت خرید خود قرار میدادند، به سمت جایگزینهای بیکیفیتتر یا برنجهای خارجی روی آورند.
تغییر الگوی مصرف خانوارها
واقعیت تلخی که امروز در بازار برنج مشاهده میشود، فراتر از یک نوسان فصلی است؛ این یک جابهجایی طبقاتی در مصرف است. محصولی که تا چندی پیش در دسترس عموم بود، اکنون به تدریج از سبد خرید خانوادهها خارج میشود. در حالی که متولیان بازار از ثبات و مدیریت قیمتها سخن میگویند، مشاهدات میدانی تنها نارضایتی و شوک از قیمتهای جدید را به تصویر میکشد.
اگر این روند ادامه یابد و سیاستهای حمایتی از تولیدکنندگان بهطور جدی اجرایی نشود، برنج اصیل ایرانی ممکن است به یک کالای تزئینی در سفرهها تبدیل شود که تنها در مناسبتهای خاص مورد استفاده قرار گیرد. این تراژدی، برای کشاورزانی که با امید محصول خود را به بار میآورند و مصرفکنندگانی که در شرایط سخت اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، واقعیتی تلخ را رقم میزند.
در پایان، با توجه به قیمتهای جدید اعلام شده، برنج هاشمی خمام تی تی با قیمت ۴ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و برنج هاشمی دودی گیلان دون دون به قیمت ۶ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان در بازار موجود است. این تغییرات نشاندهنده یک بحران عمیق اقتصادی در ساختار بازار برنج ایرانی است که نیاز به توجه و اقدام فوری دارد.
بیشتر بخوانید: سید علی مدنی زاده از آغاز کالابرگ جدید به دهکهای پایین خبر داد · گزارش جنجالی درآمدهای Limoneira در سهماهه سوم ۲۰۲۶
