پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به سرنخ تازه‌ای درباره فواید رژیم غذایی مدیترانه‌ای برای سلامت قلب، مغز و افزایش طول عمر سالم دست یافته‌اند. یافته‌های یک مطالعه نشان می‌دهد افرادی که در سنین بالاتر از این الگوی غذایی پیروی می‌کنند، سطح بالاتری از دو پروتئین کوچک به نام‌های هیومنین و شمووز دارند که در میتوکندری سلول‌ها تولید می‌شوند و با محافظت در برابر بیماری‌های قلبی‌عروقی و تخریب عصبی مرتبط هستند.
رژیم غذایی مدیترانه‌ای و سلامت زیستی
این مطالعه که در دانشکده پیری‌شناسی لئونارد دیویس دانشگاه کالیفرنیای جنوبی انجام شده است، احتمال وجود یک سازوکار زیستی تازه را مطرح می‌کند که می‌تواند بخشی از فواید رژیم غذایی مدیترانه‌ای را توضیح دهد. روبرتو ویچینانزا، استادیار آموزشی پیری‌شناسی در این دانشگاه و سرپرست مطالعه، می‌گوید: «این پروتئین‌های کوچک ممکن است به‌عنوان پیام‌رسان‌های مولکولی عمل کنند و ارتباط میان آنچه می‌خوریم و نحوه عملکرد و پیرشدن سلول‌ها را برقرار سازند.»
بیشتر بخوانید: جوانه نخود؛ دوست سلامت و زیبایی شما
رژیم غذایی مدیترانه‌ای بر مصرف مواد غذایی مانند روغن زیتون، ماهی، حبوبات، میوه‌ها و سبزیجات تأکید دارد. مطالعات متعدد این الگوی غذایی را با کاهش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت نوع ۲ و افت عملکرد شناختی مرتبط دانسته‌اند. با این حال، دانشمندان همچنان در تلاش‌اند سازوکارهای دقیق اثرگذاری این رژیم بر سلامت را شناسایی کنند.
تحلیل نمونه‌های خون و نتایج آن
برای بررسی این موضوع، پژوهشگران نمونه‌های خون افراد مسن را که به درجات مختلف از رژیم غذایی مدیترانه‌ای پیروی می‌کردند، تجزیه‌وتحلیل کردند. نتایج نشان داد افرادی که بیشترین پایبندی را به این الگوی غذایی داشتند، غلظت بالاتری از دو پروتئین کوچک میتوکندریایی، یعنی هیومنین و شمووز، در خون خود داشتند. این افراد همچنین شاخص‌های پایین‌تری از استرس اکسیداتیو نشان دادند.
استرس اکسیداتیو زمانی رخ می‌دهد که مولکول‌های واکنش‌پذیر و بالقوه آسیب‌رسان، بر توان دفاعی بدن غلبه کنند و در طول زمان می‌تواند به پروتئین‌ها، DNA و سایر اجزای سلولی آسیب برساند. پژوهشگران همچنین دریافتند که ارتباط میان مواد غذایی مختلف و این پروتئین‌ها یکسان نیست. مصرف بیشتر روغن زیتون، ماهی و حبوبات با سطح بالاتر هیومنین ارتباط داشت. در مقابل، مصرف روغن زیتون و دریافت کمتر کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده با سطح بالاتر شمووز مرتبط بود.
کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده در مواد غذایی تهیه‌شده از غلات به‌شدت فرآوری‌شده و قندها یافت می‌شوند و معمولاً در مقایسه با گزینه‌های کمتر فرآوری‌شده، فیبر و برخی مواد مغذی طبیعی کمتری دارند.
نقش پروتئین‌های کوچک در سلامت و پیری
پینچاس کوهن، رئیس دانشکده پیری‌شناسی لئونارد دیویس و استاد برجسته دانشگاه کالیفرنیای جنوبی که نویسنده ارشد مطالعه است، می‌گوید: «این یافته‌ها نشان می‌دهند که اجزای مشخصی از رژیم غذایی مدیترانه‌ای ممکن است بر زیست‌شناسی میتوکندری تأثیر بگذارند.» این دو پروتئین می‌توانند به‌عنوان نشانگرهای زیستی پایبندی به این رژیم غذایی عمل کنند و از نظر بالینی نیز اهمیت داشته باشند.
این یافته‌ها ادامه بیش از دو دهه پژوهش درباره پروتئین‌های کوچکی است که در میتوکندری تولید می‌شوند. میتوکندری‌ها به‌عنوان نیروگاه سلول شناخته می‌شوند و نقش مهمی در تولید انرژی و تنظیم سوخت‌وساز دارند. همچنین، این اندامک‌ها در پاسخ سلول به استرس و فرایندهای مرتبط با پیری نیز مشارکت دارند.
به‌طور کلی، این پژوهش گام مهمی در درک ارتباط میان رژیم غذایی و سلامت قلب و مغز محسوب می‌شود و می‌تواند به توسعه راهکارهای جدید برای بهبود کیفیت زندگی در سنین بالا کمک کند.
بیشتر بخوانید: دکتر شیو پاتل: چای و آب گریپ فروت خطر سنگ کلیه را افزایش می‌دهند · مراقبت در منزل بیمه می‌شود تا بیماران در آرامش درمان شوند
