فرشته کولانی، روانشناس، در گفتگوهای اخیر خود به یکی از سوالات مهم در روابط انسانی پاسخ داده است: چرا بسیاری از افراد در بیان مشکلات و احساسات خود با غریبهها راحتتر از اعضای خانواده هستند؟ او با اشاره به آسیبهای ناشی از سرزنش و قضاوت در روابط خانوادگی، بر لزوم ایجاد فضایی امن برای ابراز احساسات تأکید میکند.
نقش سرزنش و تحقیر در روابط خانوادگی
کولانی بیان میکند که سرزنش یا تحقیر مداوم مانند ریختن قطرهقطره اسید بر ریشههای روابط است که در نهایت به تخریب آن میانجامد. او توضیح میدهد که وقتی فرد احساس میکند هر کلامش با قضاوتهایی نظیر «تو همیشه خرابکاری میکنی» روبرو میشود، به مکانیسم دفاعی «سکوت محافظتی» روی میآورد. در این حالت، فرد ترجیح میدهد سکوت کند تا اینکه با سرکوب احساساتش مواجه شود.
بیشتر بخوانید: بیستوششمین کنگره بینالمللی سالانه پزشکی هستهای در تبریز افتتاح شد
برای مثال، خانمی که بعد از یک روز سخت کاری میگوید «امروز روز سختی داشتم»، اگر با قضاوتی چون «میخواستی سرکار نروی» مواجه شود، احساس سرزنش و تحقیر را تجربه میکند. کولانی پیشنهاد میدهد که خانوادهها باید «قانون سکوت» را در مواقع بیان مشکلات رعایت کنند؛ به این معنا که در این زمانها به جای قضاوت و سرزنش، فقط گوش دهند و همدلی کنند.
تأثیر برچسبزنی بر روابط خانوادگی
این روانشناس ادامه میدهد که برچسبهایی مانند «تنبلی» یا «شلختگی» میتوانند تأثیر منفی عمیقی بر روابط خانوادگی بگذارند. افراد معمولاً در حال رشد و تغییر هستند، اما اعضای خانواده غالباً تصویری قدیمی از آنها در ذهن دارند و آن را به روز نمیکنند. این مسئله میتواند فرد را دچار احساس بیکفایتی کند و انگیزهاش برای تغییر را از بین ببرد.
کولانی همچنین به خطرات ذهنخوانی و انتظار درکشدن بیکلام اشاره میکند. او میگوید که این انتظار میتواند آسیبهای جدی به صمیمیت خانوادگی بزند و باعث ایجاد احساسات منفی شود. افراد باید یاد بگیرند که خواستههای خود را به صورت صریح و با احترام بیان کنند و به جای نصیحت و قضاوت، از همدلی استفاده کنند.
کولانی در پایان تأکید میکند که فضاهای قابل اعتماد در خانواده بسیار مهم هستند. گفتن رازها و احساسات به غریبهها برای بسیاری راحتتر است، زیرا در اینجا خبری از قضاوت و پیامدهای منفی نیست. او به خانوادهها توصیه میکند که با ایجاد فضایی امن و بدون قضاوت، به یکدیگر اجازه دهند تا بدون ترس از برچسبزنی و سرزنش، احساسات و مشکلاتشان را بیان کنند.
بیشتر بخوانید: ترکیبهای غذایی خطرناک: رازهایی که باید بدانید! · قدرت تصویر: برگزیدگان جوایز عکاسی سیاهوسفید ۲۰۲۶
