اقدامات ترکیه علیه ایران در روزهای اخیر به شدت افزایش یافته است. لغو مجوز شعبه استانبول بانک ملت، محدودیت در دسترسی ایران به پول گاز و مشکلات تردد کامیونهای ایرانی در مرز بازرگان، همگی نشانههایی از تغییر در رویکرد آنکارا به روابط اقتصادی با تهران هستند. این تحولات بهطور خاص در شرایطی صورت میگیرد که فشارهای اقتصادی واشنگتن بر کشورهای همپیمان خود برای کاهش مناسبات اقتصادی با ایران افزایش یافته است.
لغو مجوز بانک ملت و تبعات آن
تازهترین اقدام، تصمیم نهاد نظارت بانکی ترکیه برای لغو مجوز فعالیت شعبه استانبول بانک ملت است. اگرچه این تصمیم بهطور مستقیم به تحریمهای آمریکا اشارهای ندارد، اما گزارشها حاکی از این است که این اقدام بهدنبال افزایش فشار واشنگتن بر متحدانش برای محدود کردن روابط اقتصادی با ایران انجام شده است. بانک ملت یکی از بانکهای مهم ایران است که با ترکیه همکاریهای تجاری زیادی داشته و این اقدام میتواند بهطور جدی بر روابط اقتصادی دو کشور تاثیر بگذارد.
بیشتر بخوانید: برنج ایرانی در بازار: قیمتها و وضعیت عرضه در آستانه تغییرات جدید
چالشهای تجاری در مرز بازرگان
همچنین مشکلات تردد کامیونهای ایرانی در مرز بازرگان به گلوگاهی برای تجارت دو کشور تبدیل شده است. گزارشها حاکی از آن است که در ماههای اخیر کامیونهای ایرانی با صفهای طولانی در مرز مواجه شدهاند. این وضعیت نه تنها هزینههای بیشتری را به صادرکنندگان تحمیل میکند، بلکه خطر از بین رفتن کالاهای فسادپذیر را نیز افزایش میدهد. بنابراین، حل مسائل مرزی باید به یکی از اولویتهای اصلی روابط اقتصادی تهران و آنکارا تبدیل شود.
سیاستهای اقتصادی ترکیه در قبال ایران
در این میان، وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه بهصراحت اعلام کرده که آنکارا پول گاز ایران را بهصورت مستقیم نمیپردازد و این منابع تنها برای خرید کالاهای مجاز تحت تحریمهای آمریکا قابل استفاده است. این رویکرد میتواند بر درآمدهای ایران تاثیر منفی بگذارد و به نوعی از تجزیه و تحلیل منافع اقتصادی ایران خارج شود. ایران بهعنوان فروشنده گاز باید بتواند درباره نحوه وصول درآمدهای خود مذاکره کند و نباید تحت فشار طرف خریدار قرار گیرد.
روابط تاریخی ایران و ترکیه
روابط ایران و ترکیه تاریخی و پیچیده است. در گذشته، ایران حمایتهای سیاسی قابلتوجهی از دولت ترکیه در زمان کودتای نافرجام ۲۰۱۶ انجام داد. این همسایگی نباید بهعنوان یک رابطه یکسویه تلقی شود. در عوض، انتظار میرود که هر دو کشور به منافع اقتصادی و امنیتی یکدیگر احترام بگذارند و روابط خود را بر اساس منافع مشترک پایهگذاری کنند.
همزمان، ایران باید با سرعت بیشتری به توسعه مسیرهای قانونی و کمهزینه برای تسویه بانکی بپردازد. استفاده از پیمانهای پولی دوجانبه و ارزهای ملی میتواند در این راستا موثر باشد. تجربههای موفق در تجارت با کشورهایی مانند چین نشان میدهد که میتوان بدون عبور مستقیم از ساختارهای بانکداری غربی، روابط تجاری را حفظ کرد.
در نهایت، اگر اقدامات اخیر ترکیه بیپاسخ بماند، ممکن است به یک روند ثابت و منفی در روابط دو کشور تبدیل شود. ایران باید با تدبیر و برنامهریزی دقیق، به این چالشها پاسخ دهد و اجازه ندهد منافع خود تضعیف شود.
بیشتر بخوانید: دولت و چالش تعیین مزد کارگران در شب عید · نیاز آمریکا به ذخایر نفتی استراتژیک با افزایش قیمتها
