وزیر دادگستری ایران، امین حسین رحیمی، در چهل‌وسومین نشست شورای هماهنگی مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک، بر ضرورت رفع موانع تحصیل کودکان اتباع مجاز تأکید کرد. با توقف ثبت‌نام دانش‌آموزان افغانستانی فاقد اقامت قانونی و شناسایی حدود ۲ میلیون تبعه غیرمجاز افغانستانی، نگرانی‌ها درباره سرنوشت تحصیلی کودکان مهاجر به اوج خود رسیده است.
مشکلات ثبت‌نام و بلاتکلیفی تحصیلی
آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ برای بسیاری از خانواده‌های افغانستانی در ایران با مشکلات متعددی در ثبت‌نام همراه بوده است. بسیاری از دانش‌آموزان مهاجر به‌جای حضور منظم در کلاس‌های درس، درگیر پیگیری مدارک، مراجعه به مراکز مربوط و تلاش برای رفع موانع اداری ثبت‌نام بوده‌اند. این مشکلات در کنار محدودیت‌های اقتصادی و بلاتکلیفی وضعیت اقامت خانواده‌ها، دسترسی کودکان به آموزش را با دشواری مواجه کرده است.
بیشتر بخوانید: افسرهای دانشکده افسری در کافه شاه‌رجب بستنی می‌خورند
علی زینی‌وند، سخنگوی وزارت کشور ایران، از ادامه اجرای طرح ساماندهی اتباع خارجی خبر داده و اعلام کرده است که حدود ۲ میلیون تبعه افغانستانی فاقد مجوز اقامت شناسایی شده‌اند. این افراد باید در مهلت قانونی تعیین‌شده برای تعیین تکلیف وضعیت اقامت خود اقدام کنند و در غیر این صورت، خاک ایران را ترک کنند.
دغدغه‌های والدین و تبعات آموزشی
مشکلات ثبت‌نام سال به سال تکرار شده و دانش‌آموزان مهاجر با انواع چالش‌ها روبرو می‌شوند. پیچیدگی مراحل اداری و دشواری در دریافت مدارک معتبر، به‌ویژه در خانواده‌هایی که وضعیت اقامتشان هنوز مشخص نیست، موضوعاتی هستند که نه تنها بر یادگیری کودکان تأثیر منفی می‌گذارد، بلکه احساس جدایی و تفاوت از همکلاسی‌ها را نیز به آن‌ها القا می‌کند.
امین حسین رحیمی، در این نشست نسبت به معضل بازماندگی کودکان از تحصیل هشدار داد و خواستار اقدامات جدی برای شناسایی موانع آموزشی شد. وی تأکید کرد که بازماندگی از تحصیل فقط یک چالش آموزشی نیست و با حق کودک بر آموزش، عدالت اجتماعی و آینده کشور ارتباط مستقیم دارد.
رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز در سال‌های گذشته بر ضرورت فراهم‌کردن امکان تحصیل کودکان افغانستانی تأکید کرده بودند. این رویکرد باعث شده تا نداشتن مدارک اقامتی به‌تنهایی مانع برخورداری این کودکان از آموزش نشود. با این حال، هر ساله در آغاز سال تحصیلی، مشکلاتی برای دانش‌آموزان مهاجر به وجود می‌آید که نیازمند توجه بیشتر از سوی مسئولان است.
کودکان مهاجری که در ایران زندگی می‌کنند، در تعیین وضعیت حقوقی و اقامتی خانواده خود نقشی ندارند؛ بنابراین، پیامدهای بلاتکلیفی والدین نباید به محرومیت تحصیلی آنان منجر شود. از این رو، ضروری است که راهکارهای مؤثری برای جلوگیری از وقفه تحصیلی این کودکان پیش‌بینی شود. با توجه به تأکیدات پیشین رهبر شهید انقلاب، انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول در اجرای سیاست‌های ساماندهی مهاجران، پیامدهای آموزشی تصمیم‌های خود را نیز مورد توجه قرار دهند.
بیشتر بخوانید: علی زینی وند: توضیحات قطر درباره خلبانان ایرانی مفقود شده ناکافی است · گیلان و مازندران در صدر جذب گردشگر، خراسان جنوبی در پایین‌ترین رتبه
