همدم سالمند، شغلی که در سال‌های اخیر به عنوان یک حرفه نوظهور در بازار کار ایران ظهور کرده، نشان‌دهنده تغییرات فرهنگی و اجتماعی در نحوه نگهداری از سالمندان است. در شرایطی که خانواده‌ها به دلایل مختلف از جمله مشغله‌های کاری و مهاجرت فرزندان، کمتر قادر به مراقبت از والدین سالمند خود هستند، استخدام همدم سالمند به عنوان یک راه حل انسانی و کارآمد مطرح می‌شود.
تجربه‌های شخصی از همدمی
در شمال پایتخت، مصطفی که به آلزایمر مبتلا است، زمانی را با امیر، همدم خود، سپری می‌کند. امیر دو سال است که در کنار مصطفی حضور دارد و وظیفه‌اش تنها هم صحبتی و مراقبت از حال اوست. او توضیح می‌دهد: «کار من بیشتر همین هم صحبتی با آقا مصطفی است و باید حواسم به زمان قرص‌ها باشه. کار من بیشتر رفع تنهاییه.»
بیشتر بخوانید: برندگان نوبل پزشکی ۲۰۲۳؛ کشف‌های اپتوژنتیک و امید به درمان بیماری‌های مغز
ریحانه، دیگر همدمی که تجربه خاصی دارد، با زنی به نام پروانه همراه است. پروانه که پس از بی‌وفایی نامزدش هیچ‌وقت ازدواج نکرده، به همدمی ریحانه نیاز دارد تا در کنار او باشد. ریحانه می‌گوید: «من کنارشون هستم تا از تنهایی در بیان و به جای اینکه راهی خانه سالمندان بشن، توی خونه خودش زندگی کنه.»
چالش‌های شغل همدمی و آینده آن
شغل همدم سالمند هنوز به‌طور رسمی به عنوان یک حرفه شناخته نشده و شرایط استخدام برای این شغل به شدت متفاوت است. بسیاری از موسسات ارائه‌دهنده خدمات، به دلیل عدم وجود مجوزهای لازم، به‌طور غیررسمی فعالیت می‌کنند. کرامتی، یکی از مدیران موسسات، توضیح می‌دهد: «ما به همدم‌ها آموزش می‌دهیم متناسب با شرایط سالمند با خانواده همکاری کنند.» او همچنین به چالش‌های عدم تفکیک وظایف بین همدم و سایر کارکنان اشاره می‌کند و می‌گوید: «اگر قرار باشد همدم کارهای خدمتکار منزل را هم انجام دهد، نمی‌تواند برای سالمند شما وقت کافی بگذارد.»
محسن سلمان نژاد، متخصص طب سالمندی و دبیر فراکسیون سلامت سالمندان مجلس یازدهم، به نقش همدم در بهبود کیفیت زندگی سالمندان اشاره می‌کند و می‌گوید: «همدم باید به سالمند کمک کند تا استقلال خود را حفظ کند و نباید به بهانه وجود همدم، سالمند را از حضور در کنار خانواده محروم کرد.»
با توجه به رو به پیری رفتن جمعیت ایران، به نظر می‌رسد که تقاضا برای شغل همدمی در سال‌های آینده به طور چشمگیری افزایش یابد. سلمان نژاد بر ضرورت قانون‌مند کردن این شغل تأکید می‌کند و می‌گوید: «اگر این شغل به‌عنوان یک ضرورت جامعه امروزی دیده شود، شفافیت و چهارچوب لازم را پیدا می‌کند.»
بیشتر بخوانید: یعقوب اندایش: ۳۳۸ هزار کودک مبتلا به سوءتغذیه سبد غذایی رایگان دریافت می‌کنند · ۳۵۰۰ کودک بی سرپرست و بدسرپرست سالانه به بهزیستی می‌پیوندند
