توماس پرلمان، دبیرکل مجمع نوبل، دوشنبه ۱۳ مهر اعلام کرد که سه پژوهشگر به نام‌های کارل هگمان، دیوید ناگل و آرتور دیسروت به دلیل «کشف‌هایشان درباره کانال‌های یونی حساس به نور و اپتوژنتیک» به عنوان برندگان نوبل پزشکی سال ۲۰۲۳ انتخاب شده‌اند. این پژوهشگران، جایزه ۱۲ میلیون کرونی، معادل حدود ۱.۲ میلیون دلار، را تقسیم خواهند کرد.
روش نوین اپتوژنتیک و کشف‌های شگفت‌انگیز
پرلمان توضیح داد که این روش به دانشمندان اجازه می‌دهد فعالیت سلول‌های عصبی منفرد را در مغز روشن یا خاموش کنند. این ابزار اکنون در آزمایشگاه‌های سراسر جهان برای کشف رازهای مغز به کار می‌رود. سرآغاز این دستاورد به پژوهش‌های هگمان در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی بازمی‌گردد. او بررسی می‌کرد چگونه جلبک «کلامیدوموناس» ظرف نیم میلی‌ثانیه به نور واکنش نشان می‌دهد و فرض کرد که یک پروتئین هم نور را دریافت می‌کند و هم نقش کانال عبور یون‌ها را دارد.
بیشتر بخوانید: کاهش علائم افسردگی در چهار هفته با تغییر رژیم غذایی تحت هدایت نیاشا چاگودرا
دیسروت با فعال کردن سلول‌های مشخصی در قشر حرکتی مغز، حرکت سبیل‌های موش را کنترل کرد و همچنین توانست موش‌های خوابیده را با نور بیدار کند. این کشفیات نشان می‌دهد که چگونه اپتوژنتیک می‌تواند در بررسی دقیق‌تر اختلالاتی مانند اسکیزوفرنی، آلزایمر، پارکینسون، صرع و اعتیاد کمک کند.
امید به درمان بیماری‌های مغز و بازگرداندن بینایی
آنا ودل، استاد پزشکی مولکولی کارولینسکای سوئد، بیان کرد که شناسایی سلول‌های فعال در مدل‌های حیوانی زوال عقل و صرع می‌تواند به پژوهشگران در شناسایی مسیرهای مناسب برای درمان در مغز انسان کمک کند. یکی از کاربردهای درمانی اپتوژنتیک تلاش برای بازگرداندن بینایی به مبتلایان «رتینیت پیگمنتوزا» است. پر سونینگسون، استاد عصب‌شناسی کارولینسکا، افزود که این روش تاکنون بینایی برخی بیماران نابینا را تا اندازه‌ای بازگردانده است.
دیسروت، متولد سال ۱۹۷۱ در بوستون، از کودکی به علم و ادبیات علاقه داشت. او در ابتدا جراحی مغز و اعصاب را دنبال می‌کرد، اما در نهایت مسیرش را به روان‌پزشکی تغییر داد. هگمان نیز در خانواده‌ای از پزشکان بزرگ شد و به نجوم و کاوشگران علاقه داشت. ناگل، متولد جنوب آلمان، از پنج‌سالگی به‌دلیل بیماری شدید بارها تحت جراحی قرار گرفت و به ریاضی، فیزیک و زیست‌شناسی علاقه‌مند شد.
نوبل پزشکی آغازگر اعلام جوایز نوبل امسال است و برندگان فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح و اقتصاد در روزهای آینده معرفی خواهند شد.
بیشتر بخوانید: فشار خون بالا؛ تهدیدی خاموش در زندگی روزمره · قهوه و تأثیر آن بر خلق و خو و میکروبیوم روده
