هدا افشار، هنرمند ایرانی-استرالیایی، با آثارش به بررسی وضعیت انسانی در سیستم‌های غیرانسانی پرداخته است. تجربیات او به عنوان یک زن جوان در ایران، تأثیر عمیقی بر مسیر هنری‌اش گذاشته و اکنون در استرالیا با استفاده از هنر خود، به نقد اجتماعی و سیاسی می‌پردازد.
تجربیات formative و حساسیت به بی‌عدالتی
افشار در دههٔ ۱۹۹۰ در ایران به عنوان یک نوجوان با چالش‌های زیادی مواجه بود. او و دوستانش بارها به دلیل پوشش نامناسب و شرکت در مهمانی‌های زیرزمینی توسط «پلیس اخلاق» دستگیر و شکنجه شدند. او می‌گوید: "ما بخشی از نسل سوخته هستیم؛ نسلی که بعد از انقلاب ۱۹۷۹ متولد شده و هزینهٔ بسیاری از تغییرات سیاسی را پرداخت کرده است." این تجربیات، حساسیت او به بی‌عدالتی و علاقه‌اش به موضوعاتی مانند حبس و خشونت دولتی را شکل داده است.
بیشتر بخوانید: امیرحسین قیاسی و همسرش در نمایش «قبض روح» با استایلی متفاوت
هدا افشار در سال ۲۰۰۷ به استرالیا مهاجرت کرد و به عنوان یک عکاس و هنرمند نوظهور، ارزش‌های حقوق بشر و آزادی را به خوبی درک کرده است. او می‌گوید: "من تحت سیستمی بزرگ شدم که آزادی بیان و حقوق برابر را به من نمی‌دهد، بنابراین این آزادی‌ها را بی‌اهمیت نمی‌دانم."
نقد اجتماعی از طریق هنر
افشار در نمایشگاه جدید خود به نام «a/part» که در دانشگاه ملبورن برگزار می‌شود، سه پروژه را به نمایش گذاشته که به بررسی «حالت‌های استثنایی» می‌پردازد. این اصطلاح به مکان‌هایی اشاره دارد که قوانین معمول بر آن‌ها اعمال نمی‌شود. او در هر پروژه، پرتره‌های ویدیویی و عکاسی خلق کرده که انسانیت سوژه‌هایش را به تصویر می‌کشد و در عین حال روایت‌هایی که این حالت‌های استثنایی را توجیه می‌کنند، مورد بررسی قرار می‌دهد.
یکی از معروف‌ترین آثار او، «Remain»، به همکاری با بهروز بوچانی، روزنامه‌نگار و نویسندهٔ کُرد ایرانی، و گروهی از مردان پناهندهٔ زندانی در جزیره مانوس پرداخته است. این ویدیو با زیبایی‌های استوایی جزیره ترکیب شده و عواطف و دردهای سوژه‌ها را به تصویر می‌کشد. او دربارهٔ این اثر می‌گوید: "هدف من ایجاد یک زبان تصویری جدید بود که بتواند تأثیرگذار باشد، زیرا ما به تصاویر رنج پناهندگان عادت کرده‌ایم."
آثار افشار به خوبی نشان می‌دهد که چگونه زیبایی و خشونت می‌توانند در کنار هم قرار بگیرند. پرتره‌های او از جوانان بومی در مرکزهای بازداشت نشان می‌دهد که آن‌ها به عنوان انسان‌هایی با احساسات و آرزوها، نه فقط به عنوان قربانیان سیستم، در کانون توجه قرار دارند. این نگاه انسانی در آثارش سبب شده تا او به یکی از هنرمندان برجستهٔ استرالیا تبدیل شود.
افشار در پروژهٔ ۲۰۲۱ خود با عنوان «Agonistes»، به بررسی افرادی می‌پردازد که به خاطر افشای فساد‌های دولتی، مورد پیگرد قانونی قرار گرفته و زندانی شده‌اند. او می‌گوید: "این افراد همه قربانی می‌شوند؛ آن‌ها باید بین قانون و جامعه انتخاب کنند و به جامعه وفادار می‌مانند."
آثار هدا افشار نشان‌دهندهٔ تعهد او به حقوق بشر و نقد اجتماعی است. او با هر اثر خود، نوری بر زوایای تاریک جامعه می‌تاباند و تلاش می‌کند تا صدای بی‌صداها را به گوش همگان برساند.
بیشتر بخوانید: پاییز را در شش مقصد جذاب نزدیک تهران تجربه کنید · ایران پیشنهاد جدید صلح قطر را غیرقابل قبول دانست
