نفت برنت در معاملات اخیر به حدود ۱۰۱.۶ دلار و نفت وست‌تگزاس اینترمدیت به حدود ۸۹.۶ دلار در هر بشکه رسیده است. با وجود ادعای بازگشت بخش قابل توجهی از صادرات نفت خاورمیانه به سطوح پیش از جنگ، بازار جهانی نفت همچنان در محدوده ۱۰۰ دلار به ازای هر بشکه نوسان می‌کند. این وضعیت نشان می‌دهد که افزایش عرضه حتی اگر واقعیت هم داشته باشد، به تنهایی برای پایین آوردن قیمت‌ها کافی نیست.
دلایل ماندگاری قیمت‌های بالا
بازار نفت هنوز به پایان درگیری‌ها اطمینان ندارد. حضور نظامی بیشتر آمریکا در خلیج فارس، اعزام ناو هواپیمابر و نیروهای اضافی و ادامه حملات به کشتی‌ها، ریسک اختلال دوباره در عرضه را زنده نگه داشته است. بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز عبور کرده که رقمی معادل نزدیک به یک چهارم تجارت دریابرد نفت جهان است.
بیشتر بخوانید: وام یک میلیارد دلاری روسیه به ایران آماده واریز است
حتی زمانی که نفت تولید شده و آماده صادرات است، انتقال آن به مقصد با هزینه‌های بسیار بالاتری انجام می‌شود. هزینه حمل نفت از خلیج فارس به چین در برخی موارد از یک میلیون و ۲۰۰ هزار دلار در روز عبور کرده است. استفاده از مسیرهای غیرمعمول، انتقال محموله‌ها از یک کشتی به کشتی دیگر و عبورهای کوتاه‌تر از مناطق پرخطر، هزینه نهایی نفت را بالا برده است.
کمبود ذخایر و فشار بر پالایشگاه‌ها
یکی دیگر از دلایل ماندگاری قیمت‌های بالا، کاهش ذخایر نفتی جهان است. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، ذخایر قابل رصد نفت از فوریه تا اوت حدود ۵۰۷ میلیون بشکه کاهش یافته و تنها در ماه اوت ۹۵ میلیون بشکه از ذخایر برداشت شده است. همچنین، بازار فرآورده‌هایی مانند گازوئیل نیز با کمبود مواجه است. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده که ذخایر جهانی تا پایان سال ۲۰۲۶ همچنان تحت فشار باقی بماند.
بازگشت صادرات نفت خام لزوماً به معنای بازگشت عرضه سوخت نیست. به گفته فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، صادرات نفت خام تا حد زیادی بهبود یافته، اما جریان صادرات فرآورده‌های پالایشی همچنان به شدت محدود است. گروه هفت و شرکای آن در دوم اکتبر از برنامه عرضه ۱۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری طی چهار ماه خبر دادند که بخش قابل توجهی از آن برای تأمین گازوئیل اختصاص خواهد یافت.
بنابراین، حتی با بازگشت بخشی از صادرات خاورمیانه، عبور پایدار قیمت برنت به زیر ۱۰۰ دلار نیازمند این است که هم خطر تشدید درگیری‌ها فروکش کند و هم روند حمل‌ونقل، پالایش و ذخیره‌سازی نفت و فرآورده‌ها به شرایط عادی بازگردد.
بیشتر بخوانید: کرمان، مسی ترین استان کشور با ذخایر اکتشافی بی‌نظیر · پیمان سنندجی: تحریم راه‌آهن، ترانزیت ریلی ایران را متوقف نمی‌کند
