معین خزائلی، حقوقدان و عضو مرکز مشاوره و آموزش حقوقی "دادبان"، رسانه‌ای کردن وضعیت زندانیان سیاسی را در بیشتر موارد یکی از مؤثرترین ابزارهای حفاظت از حقوق آن‌ها می‌داند. در شرایطی که احکام اعدام در ایران به‌طور روزافزون افزایش یافته، پرسش‌هایی درباره چگونگی اطلاع‌رسانی و پیامدهای آن برای زندانیان و خانواده‌هایشان مطرح است.
خطرات و فرصت‌های اطلاع‌رسانی
خزائلی در این زمینه می‌گوید: «پنهان نگه‌داشتن بازداشت‌ها و شرایط زندانیان در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی، زمینه اعمال فشار، شکنجه و اخذ اعتراف اجباری را فراهم می‌کند.» به اعتقاد او، اطلاع‌رسانی مستمر و مستند می‌تواند عملکرد نهادهای امنیتی و قضایی را در معرض نظارت افکار عمومی قرار دهد و احتمال این اقدامات را کاهش دهد، هرچند که این کار به‌طور کامل نمی‌تواند آن‌ها را از بین ببرد.
بیشتر بخوانید: دلجویی سردار حسن حسن‌زاده از خانواده شهید محمدرضا طالبی در مراسم بزرگداشت
او بر این نکته تأکید می‌کند که در شرایط خطر اجرای قریب‌الوقوع حکم اعدام یا شکنجه، هیچ توجیهی برای خودداری از اطلاع‌رسانی وجود ندارد. سکوت و عدم اطلاع‌رسانی در این موارد صددرصد به ضرر زندانی است، زیرا اطلاع‌رسانی می‌تواند زمینه مداخله حقوقی و جلب توجه بین‌المللی را فراهم کند.
معیارهای تصمیم‌گیری درباره اطلاع‌رسانی
خزائلی سه معیار را برای ارزیابی زمان و نحوه اطلاع‌رسانی مطرح می‌کند: «میزان خطر فوری، اعتبار و ضرورت انتشار اطلاعات و بررسی حقوقی پیامدهای آن.» او هشدار می‌دهد که انتشار اطلاعات در زمان یا شرایط نامناسب ممکن است فشار و اقدامات تلافی‌جویانه علیه زندانی یا خانواده‌اش را افزایش دهد.
این وکیل حقوق بشری همچنین بر اهمیت خواست آگاهانه و آزادانه زندانی تأکید می‌کند و می‌گوید که باید وضعیت خانواده و ارتباط آن‌ها با زندانی مورد بررسی قرار گیرد. اگر خانواده یا وکیل مخالف اطلاع‌رسانی باشند، دلایل این مخالفت باید مورد توجه قرار گیرد.
مهشید ناظمی، فعال حقوق بشر، با اشاره به عدم شفافیت دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، می‌گوید: «خانواده‌ها در ترس و بلاتکلیفی می‌مانند و نمی‌دانند سکوت یا اطلاع‌رسانی چه پیامدی خواهد داشت.» او همچنین تأکید می‌کند که خانواده‌ها باید از تهدیدها و وعده‌های دستگاه‌های امنیتی اجتناب کنند و اطلاعات را به‌طور محرمانه در اختیار نهادهای حقوق بشری قرار دهند.
بیشتر بخوانید: نیروی دریایی سپاه، پهپاد جاسوسی آمریکایی را در تنگه هرمز شکار کرد · جی‌دی ونس به محسن رضایی پیشنهاد آغاز مذاکرات صلح داد
