علامه طباطبایی در تفسیر سوره «نبأ» به بررسی سرنوشت انسانها پس از مرگ میپردازد. سوره با پرسشهای کلیدی آغاز میشود: «عَمَّ یَتَسَاءَلُونَ، عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» که انسانها را به تفکر درباره حقیقت قیامت و روز حساب دعوت میکند. این سوره به عنوان یک خبر بزرگ، فراتر از زندگی دنیوی انسان را معرفی میکند و بر حقیقتی تأکید میکند که انکار آن برای بسیاری دشوار است.
تحلیل علامه طباطبایی از قیامت
علامه طباطبایی «نبأ عظیم» را خبر قیامت و روز فصل میداند و آیات سوره را به عنوان استدلالهایی برای اثبات آن مطرح میکند. وی میگوید که این سوره به وضوح نشان میدهد که زندگی انسان با مرگ پایان نمییابد و جهانی دیگر در پیش است. قرآن در پاسخ به سؤالاتی که درباره قیامت مطرح میشود، میفرماید: «کَلَّا سَیَعْلَمُونَ * ثُمَّ کَلَّا سَیَعْلَمُونَ»، بیانگر آن است که در آیندهای نزدیک، حقیقت قیامت برای همه روشن خواهد شد.
بیشتر بخوانید: شبنم قلیخانی با استایلی متفاوت و سراسر مشکی در دبی
نظام آفرینش و نشانههای قیامت
قرآن برای اثبات امکان قیامت به نظام آفرینش اشاره میکند و میفرماید: «أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا * وَالْجِبَالَ أَوْتَادًا»؛ زمین به عنوان بستر زندگی و کوهها به عنوان پایههای آن معرفی میشوند. این نظم و آفرینش به انسان یادآوری میکند که اگر خداوند میتواند زمین مرده را با آب زنده کند، بنابراین قادر است انسانها را نیز پس از مرگ برانگیزد. قرآن همچنین خواب را به عنوان نشانهای از مرگ موقت معرفی میکند و شب و روز را به عنوان دو بخش از نظم زندگی انسان بیان میکند.
از آیه ۱۷ به بعد، فضای سوره به سمت «یوم الفصل» تغییر میکند، روزی که حق از باطل جدا میشود. قرآن به سرنوشت کسانی میپردازد که در دنیا قیامت را انکار کردند و میگوید: «إِنَّ جَهَنَّمَ کَانَتْ مِرْصَادًا»؛ جهنم در انتظار آنان است و هیچ راه بازگشتی نخواهند داشت. این بخش از سوره به وضوح نشان میدهد که جزای اعمال انسان با اعمال او تطابق دارد و مجازات نتیجه همان راهی است که خود انسان انتخاب کرده است.
علامه طباطبایی بر این نکته تأکید میکند که عدم انتظار حساب و تکذیب آیات الهی، منجر به سرنوشتهای ناگوار میشود. قرآن میفرماید: «وَکُلَّ شَیْءٍ أَحْصَیْنَاهُ کِتَابًا»؛ این بدان معناست که هیچ چیزی از قلم نیفتاده و همه اعمال انسان ضبط شده است. پایان سوره با جملهای سنگین همراه است: «فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِیدَکُمْ إِلَّا عَذَابًا» که گویی انسان را با نتیجه انتخابش روبهرو میکند.
بیشتر بخوانید: کیک شیره خرما؛ انتخابی عالی برای عصرانه پاییزی




