ریکاوری پس از ورزش یکی از مواردی است که ورزشکاران و علاقهمندان به فعالیتهای بدنی باید به آن توجه کنند. احساس خستگی، سنگینی پاها یا کاهش انرژی بعد از یک تمرین سخت برای بسیاری از افراد آشناست. مقداری خستگی بعد از ورزش طبیعی است، اما شدت آن به نوع تمرین، مدت و شدت فعالیت و میزان آمادگی بدن بستگی دارد. خوشبختانه با رعایت نکات تغذیهای، آب کافی، خواب و استراحت میتوان به ریکاوری بهتر کمک کرد.
تفاوت احساس خستگی و افت عملکرد عضلانی
خستگی ورزشی فقط به معنای احساس خوابآلودگی یا بیحالی نیست. دانشمندان میان "احساس خستگی" و افت واقعی عملکرد عضلات تفاوت قائل میشوند. ممکن است فرد احساس کند کاملاً خسته شده، در حالی که عضلات هنوز توانایی انجام فعالیت دارند یا برعکس. این وضعیت همچنین با "درد عضلانی تأخیری" یا DOMS تفاوت دارد؛ همان درد و خشکی عضلاتی که معمولاً پس از تمرینهای جدید یا ناآشنا ایجاد میشود.
بیشتر بخوانید: یحیی گلمحمدی همچنان سرمربی دهوک عراق؛ آینده نامشخص در تیم ملی ایران
نقش تغذیه و استراحت در ریکاوری
هنگام ورزش، تغییراتی در مواد و یونهای مورد نیاز برای انقباض عضلات رخ میدهد و این مسئله میتواند بهطور موقت توانایی عضله برای تولید نیرو را کاهش دهد. همچنین، سیستم عصبی نیز نقش مهمی ایفا میکند. مغز و نخاع فرمان انقباض را به عضلات میفرستند و تمرین شدید میتواند برای مدتی توانایی سیستم عصبی برای فعال کردن کامل عضلات را کاهش دهد.
پس از تمرین طولانی یا سنگین، مصرف کربوهیدرات به جایگزینی ذخایر انرژی عضلات کمک میکند. پروتئین نیز اسیدهای آمینه لازم برای ترمیم و سازگاری بدن با تمرین را فراهم میکند؛ هرچند مکملهای پروتئینی درمان فوری خستگی و درد عضلات نیستند. جبران مایعات نیز اهمیت دارد. برای بیشتر تمرینهای کوتاه، آب کافی است؛ اما پس از ورزش طولانی و شدید یا تعریق زیاد، بهویژه در هوای گرم، ممکن است جایگزینی الکترولیتها نیز مفید باشد.
خواب کافی یکی دیگر از پایههای ریکاوری است. برخی مطالعات روی ورزشکاران نشان دادهاند افزایش مدت خواب شبانه یا چرت زدن میتواند بعضی جنبههای عملکرد جسمی و ذهنی را بهبود دهد. پیادهروی آرام، یوگا، ماساژ و غوطهوری در آب نیز بهعنوان روشهای ریکاوری بررسی شدهاند. در یک مرور شامل ۹۹ مطالعه، چند روش توانستند درد عضلانی را کاهش دهند و ماساژ یکی از قویترین اثرها را بر احساس خستگی نشان داد.
نکته مهم این است که خستگی شدیدتر به معنای تمرین بهتر نیست. خستگی باید با شدت فعالیت تناسب داشته باشد و با استراحت و ریکاوری بهتر شود. اگر خستگی پس از ورزش غیرعادی و شدید است، با استراحت برطرف نمیشود یا با علائمی مانند درد قفسه سینه، غش یا تنگی نفس غیرمعمول همراه است، مراجعه به پزشک ضروری است.
بیشتر بخوانید: مهدی طارمی زمینه آزادی ۸ زندانی نیازمند را فراهم کرد · قالیباف: موفقیت کاروان «فرشتگان میناب» نماد غیرت فرزندان ایران است




