محدودیت‌های تازه درباره پوشش مذهبی در مدارس جمهوری آذربایجان، بار دیگر روابط پرتنش تهران و باکو را در کانون توجه قرار داده است. در حالی که مقام‌های جمهوری اسلامی ایران از حق تحصیل دختران محجبه سخن می‌گویند، مقام‌های جمهوری آذربایجان تأکید می‌کنند که تعیین مقررات مدارس، موضوع داخلی این کشور است.
پیوندهای تاریخی و فرهنگی
ایران و جمهوری آذربایجان علاوه بر مرز زمینی و دریایی در دریای خزر، پیوندهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی گسترده‌ای دارند. هر دو کشور عضو سازمان همکاری اقتصادی "اکو"، "سازمان همکاری اسلامی" و "سازمان کشورهای غیرمتعهد" هستند. با این حال، جمهوری آذربایجان، برخلاف جمهوری اسلامی ایران، دارای نظام سیاسی "سکولار" است و روابط نزدیک سیاسی و نظامی آن با اسرائیل از مهم‌ترین عوامل اختلاف میان دو کشور به شمار می‌رود.
بیشتر بخوانید: مقاومت عراق اعلام کرد خروج آمریکا به معنای پایان نفوذ واشنگتن نیست
تنش‌های دیپلماتیک اخیر
حمله مسلحانه به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران در ژانویه ۲۰۲۳ که به کشته‌شدن رئیس تیم حفاظت سفارت انجامید، یکی از جدی‌ترین بحران‌های دیپلماتیک میان دو کشور بود. در پنجم مارس ۲۰۲۶ نیز حمله پهپادی به جمهوری خودمختار نخجوان تنش‌ها را تشدید کرد. مقام‌های جمهوری آذربایجان اعلام کردند که پهپادهایی از خاک ایران به محدوده فرودگاه بین‌المللی نخجوان و نزدیکی یک مدرسه اصابت کرده‌اند و چهار نفر زخمی شده‌اند. الهام علی‌اف، رئیس‌جمهوری آذربایجان این حمله را "اقدامی تروریستی و تجاوزکارانه" خواند و خواستار عذرخواهی تهران شد.
حال مسئله حجاب در مدارس آذربایجان، به تنش تازه‌ای میان تهران و باکو دامن زده است. دولت جمهوری آذربایجان در سپتامبر ۲۰۲۶ با تصویب مصوبه‌ای مقررات مربوط به لباس متحدالشکل مدارس را تغییر داد. اگرچه در متن این مقررات مستقیماً از واژه "حجاب" نام برده نشده، اجرای آن در برخی مدارس پوشش مذهبی دختران را نیز دربر گرفته و اعتراض‌هایی برانگیخته است.
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم ایران، در واکنش به این موضوع با انتشار پیامی ویدیویی اعلام کرد که درهای دانشگاه‌های ایران به روی دختران جمهوری آذربایجان باز است. او همچنین تأکید کرد که ایران آماده میزبانی از دخترانی است که "برای برخورداری از حق تحصیل ناچار به کنار گذاشتن حجاب شرعی خود می‌شوند."
این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که یک مقام دولت جمهوری آذربایجان، جمهوری آذربایجان را کشوری "چندفرهنگی، مداراگر، سکولار و آزاد" توصیف کرده و تأکید نمود که مقررات آموزشی بر اساس منافع ملی یک کشور مستقل تعیین می‌شود. او همچنین انتقادات جمهوری اسلامی را به عملکرد خود در زمینه حقوق زنان بازگرداند.
بیشتر بخوانید: انتخاب‌های افراطی چگونه دنیای مدرن را کسل‌کننده کرده است · مولود چاووش‌اوغلو: مداخله نظامی علیه ایران راه‌حل نیست
