تلاش‌های دیپلماتیک میانجی‌های قطری در تهران به مدت بیش از دوازده ساعت ادامه داشت تا راهی برای ازسرگیری مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا پیدا شود. این مذاکرات در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در حال انجام است و هدف آن جلوگیری از آغاز دور تازه‌ای از حملات نظامی به ایران است.
جزئیات مذاکرات در تهران
به گفته یک منبع دیپلماتیک، این گفت‌وگوها پیشرفت مثبتی داشته و قرار است روز شنبه در دوحه ادامه یابد. میانجی‌های قطری در طول مذاکرات با کاخ سفید در تماس مستمر بودند و تلاش می‌کنند تا اختلافات موجود را کاهش دهند. مهم‌ترین مانع در این مذاکرات، اختلاف بر سر ترتیب اقدامات دو طرف است. واشنگتن بر این باور است که ایران باید برای ازسرگیری مذاکرات، امتیازهایی در زمینه برنامه هسته‌ای خود ارائه دهد، در حالی که تهران خواستار رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده خود است.
بیشتر بخوانید: تعهد آمریکا، کره جنوبی و ژاپن به خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی
اختلاف‌نظر در دولت ترامپ
گزارش‌ها حاکی از وجود اختلاف‌نظرهای جدی بین مشاوران ارشد دونالد ترامپ درباره نحوه برخورد با ایران است. در حالی که پیت هگست، وزیر دفاع، و مارکو روبیو، وزیر خارجه، نسبت به دستیابی به توافق بدبین هستند، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، و برخی دیگر از مشاوران خواهان ادامه مذاکرات هستند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری، نیز بر این باور است که دولت باید پیش از بازگشت به جنگ، فرصت بیشتری برای تأثیرگذاری بر کارزار فشار اقتصادی بدهد.
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان سعودی از ایران خواسته‌اند تا پیش از انتخابات آمریکا با ازسرگیری مذاکرات موافقت کند. برخی مقامات آمریکایی بر این باورند که اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات شکست سنگینی بخورند، ترامپ ممکن است تمایل بیشتری به انجام عملیات گسترده علیه ایران پیدا کند، هرچند که یکی از مقام‌های کاخ سفید تأکید کرده که نتایج انتخابات بر تصمیم رئیس‌جمهور درباره ایران تأثیری نخواهد داشت.
خسارت‌های گسترده حملات ایران به پایگاه‌های آمریکا
در همین حال، وال‌استریت جورنال در گزارشی تحقیقی به بررسی خسارت‌های میلیاردی ناشی از حملات ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه پرداخته است. این گزارش نشان می‌دهد که پنتاگون میزان خسارت به پایگاه‌ها را دست‌کم پنج میلیارد دلار برآورد کرده است. این خسارت می‌تواند به پانزده میلیارد دلار نیز برسد و تنها هزینه بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده ممکن است از چهار میلیارد دلار فراتر برود.
این گزارش همچنین به نگرانی‌های مقام‌های آمریکایی درباره باقی ماندن بخشی از توان موشکی پیشرفته ایران و کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر آمریکا اشاره دارد. در عین حال، ایران حملات خود به کشتی‌ها در تنگه هرمز را افزایش داده است و بر اساس اطلاعات یک نهاد نظارت دریایی بریتانیا، در ماه اکتبر حداقل ۲۵ کشتی در این منطقه هدف حمله قرار گرفته‌اند.
با وجود این چالش‌ها، آمریکا با اجرای عملیات پیچیده‌ای در تنگه هرمز توانسته است صادرات نفت از این آبراه را افزایش دهد. اما حفظ این دستاوردها در صورت ازسرگیری حملات گسترده علیه ایران با تردیدهایی جدی روبه‌روست. به‌ویژه که با افزایش تردد نفتکش‌ها، بسیاری از شرکت‌های خصوصی همچنان از خطر عبور از تنگه هرمز می‌ترسند و تمایلی به ادامه عملیات ندارند.
بیشتر بخوانید: تنش‌های جهانی و پیامدهای جنگ ایران: از زنجیره‌ای از اشتباهات تا بحران‌های اقتصادی · آرش یوشیدا و داستان موفقیت در کشتی جهانی با ریشه‌های ایرانی
