همسایگان ایران به شدت در پی جلوگیری از یک جنگ جدید هستند و به تهران سفرهای دیپلماتیک متعددی انجام می‌دهند. این تحرکات نشان‌دهنده نگرانی آنان از پیامدهای ناامنی در منطقه است.
افزایش رفت‌وآمد دیپلماتیک
سفر مشترک وزیر دفاع عربستان، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس سازمان اطلاعات ترکیه به تهران، در کنار تماس‌های دیپلماتیک قطر و مذاکرات دوحه، نشانه‌ای از تلاش فشرده کشورهای منطقه برای جلوگیری از دور تازه‌ای از درگیری است. این کشورها نگران پیامدهای یک جنگ تازه برای اقتصاد و امنیت خود هستند و به دنبال راهی برای مهار بحران و نزدیک کردن تهران و واشنگتن به توافق هستند.
بیشتر بخوانید: سرگئی لاوروف و همکاری‌های ایران و روسیه در سایه تحریم‌ها
تجربه‌های تلخ گذشته
تجربه جنگ دوازده‌روزه ژوئن ۲۰۲۵ و جنگ ۴۰ روزه پس از آن به کشورهای منطقه نشان داده که رویارویی ایران، آمریکا و اسرائیل پیامدهایی فراتر از مرزهای طرف‌های درگیر دارد. ناامنی مسیرهای تجاری، اختلال در صادرات انرژی و افزایش هزینه واردات از جمله تبعاتی بوده که همسایگان نیز ناگزیر هزینه آن را پرداخته‌اند.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد ایران در گروه بین‌المللی بحران، معتقد است سفر مقام‌های ارشد ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان به تهران نشان می‌دهد که کشورهایی که از مهار هزینه‌های جنگ ناکام مانده‌اند، اکنون می‌کوشند با دخالت مستقیم‌تر در روند دیپلماتیک، نقش پررنگ‌تری در پایان دادن به درگیری ایفا کنند.
با این حال، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مدعی شد که در این دیدارها تنها درباره امنیت منطقه‌ای گفت‌وگو شده و نه از «پیمان مکه» و نه از مسئله یمن صحبتی به میان آمده است. اما گزارش‌های منتشرشده در رسانه‌های غربی حاکی از آن است که موضوعات گسترده‌تری، از جمله امکان دستیابی به توافقی میان ایران و آمریکا، نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
در نهایت، توان چانه‌زنی همسایگان به میزان هماهنگی میان آن‌ها بستگی دارد. اختلافات و رقابت‌های میان این کشورها می‌تواند شکل‌گیری یک موضع مشترک را دشوار کرده و اجرای هر توافقی را با چالش روبه‌رو کند. در نتیجه، هرچند نگرانی مشترک از پیامدهای جنگ، کشورهای منطقه را به تحرک دیپلماتیک بیشتری واداشته است، اما ظرفیت محدود آن‌ها و اختلاف دیدگاه‌هایشان باعث می‌شود فاصله میان این نگرانی مشترک و شکل‌گیری همکاری پایدار برای ایجاد یک نظم امنیتی جدید همچنان قابل توجه باشد.
بیشتر بخوانید: شکاف عمیق میان دولت و مردم جمهوری آذربایجان با ممنوعیت حجاب · تفاهم ایران و عربستان می‌تواند به پایان محاصره یمن منجر شود
