تحقیقات دادستانی فرانسه در مورد سوء استفاده جنسی با عینکهای هوشمند به دنبال شکایتهایی از فیلمبرداری غیرمجاز از زنان در خیابان آغاز شده است. این عینکها که بهسختی از عینکهای عادی قابل تشخیص هستند، تنها با یک چراغ کوچک روی قاب خود نشان میدهند که در حال ضبط تصویر هستند.
آغاز تحقیقات کیفری
دادستانی پاریس با توجه به شکایتهایی که درباره ضبط تصاویر زنان بدون اطلاع آنها و انتشار آنها در اینترنت دریافت کرده، تصمیم به آغاز یک پرونده تحقیقاتی گرفته است. در حال حاضر، نام یا برند خاصی از عینکهای مورد استفاده در این پرونده اعلام نشده است.
بیشتر بخوانید: آیندهٔ روشن نتگیر در بازار شرکتی؛ سایهٔ ضعف مصرفکنندگان
عینکهای هوشمند معمولاً ترکیبی از عینکهای عادی با امکاناتی مانند دوربین، میکروفن و هوش مصنوعی هستند. محصولات شرکت متا، که با همکاری شرکت فرانسوی-ایتالیایی "اسیلو لوکسوتیکا" تولید میشوند، با سهمی حدود ۷۶ درصدی از بازار جهانی، بر این صنعت تسلط دارند. سال گذشته، حدود هفت میلیون دستگاه از این عینکها فروخته شده و پیشبینی میشود که فروش آنها در سال ۲۰۲۶ به شدت افزایش یابد.
نگرانیهای حریم خصوصی و پیامدهای قانونی
موفقیت سریع این فناوری جدید، نهادهای نظارتی و دادستانها را به فکر چالشهای جدیدی درباره حریم خصوصی انداخته است. دادستانی پاریس اعلام کرده که واحد جرایم سایبری دو هفته پیش بررسی عینکهای هوشمند را آغاز کرده تا مشخص شود این دستگاهها چگونه میتوانند در ارتکاب جرایم مورد استفاده قرار گیرند. جزئیات بیشتری در این زمینه در دسترس نیست.
یک سخنگوی شرکت متا تاکید کرده است که این شرکت از همان ابتدا حفظ حریم خصوصی را در طراحی عینکهای هوشمند در نظر گرفته و به تقویت تدابیر حفاظتی ادامه خواهد داد. اما نهاد حفاظت از دادههای فرانسه تاکنون کمتر از ۱۰ شکایت درباره استفاده از این عینکها در محل کار دریافت کرده است.
چالشهای اجتماعی و بررسی قوانین جدید
نگرانیها درباره عینکهای هوشمند به فرانسه محدود نمیشود. استرالیا نیز به بررسی ممنوعیت استفاده از این نوع عینکها در محیطهای کاری دولتی به دلیل نگرانیهای حریم خصوصی پرداخته است. در بریتانیا، برخی سینماها استفاده از عینکهای هوشمند را ممنوع کردهاند.
در آلمان، یک گروه حمایت از حقوق مصرفکنندگان به استناد به قوانین حفاظت از دادهها، شکایت کیفری علیه شرکت متا و دیگر شرکتهای مرتبط با فروش این دستگاهها مطرح کرده است. قوانین حریم خصوصی در فرانسه به وضوح از حقوق افراد حمایت میکند و ضبط تصاویر یک فرد در مکانهای خصوصی بدون رضایت او میتواند به حبس و جریمههای سنگین منجر شود.
با این حال، کارشناسان حقوقی و نهادهای نظارتی میگویند که اجرای این قوانین در شرایطی که تصاویر در مکانهای عمومی ضبط و به سرعت در اینترنت منتشر میشوند، دشوارتر میشود. همچنین، فعالان حقوق زنان هشدار میدهند که این فناوری بهویژه برای زنان خطرناک است و نیاز به نظارت بیشتری دارد.
اینس ژیرار، مسئول پروژههای مبارزه با خشونتهای سایبری و جنسیتی در سازمان "اوبرتین اوکلر"، تصریح کرده است: «نمیتوانیم از افرادی که تحت نظارت قرار گرفتهاند بخواهیم که بیشتر مراقب باشند. این کار فشار بیشتری بر زنان و اقلیتهای جنسیتی وارد میکند که از قبل در معرض خشونت و آزار قرار دارند.»
بهطور کلی، با افزایش استفاده از عینکهای هوشمند، نهادهای مربوطه در حال بررسی قوانین و تدابیر حفاظتی هستند تا از حقوق افراد در برابر سوءاستفادههای احتمالی محافظت کنند.
بیشتر بخوانید: آینده دیجیتال ایران: سکوهای ایرانی بر بام نوآوری · دو مدال برنز تیم ملی ساواته ایران در رینگ جهانی فرانسه
