بانک مرکزی ایران از ۷ مهرماه ۱۴۰۵ تصمیم به ممنوعیت صدور چک رمزدار گرفته است. این اقدام به‌عنوان بخشی از یک راهبرد کلان‌تر برای حذف کامل چک رمزدار از شبکه بانکی و جایگزینی آن با چک تضمین‌شده انجام می‌شود. پذیرش چک‌های رمزدار نیز از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ متوقف خواهد شد.
چک رمزدار و چالش‌های آن
چک رمزدار به‌عنوان ابزاری رایج برای انتقال وجوه در معاملات بزرگ، در گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما این ابزار با محدودیت‌های جدی مواجه بود. یکی از بزرگترین مشکلات چک رمزدار، فقدان قابلیت استعلام برای دارنده چک بود. این امر منجر به عدم تقارن اطلاعاتی میان طرفین معامله می‌شد و زمینه را برای سوءاستفاده‌های مالی فراهم می‌آورد.
بیشتر بخوانید: طرح تورم صفر شهرداری تهران برای تثبیت قیمت کالاهای اساسی آغاز شد
علاوه بر این، عدم ثبت صحیح مشخصات طرف صادرکننده، موجب می‌شد که برخی افراد از این ابزار برای کلاهبرداری و فرار مالیاتی استفاده کنند. همچنین، دریافت‌کنندگان چک رمزدار ملزم به مراجعه به شعبه همان بانک در همان استان بودند که کارایی این ابزار را به‌شدت کاهش می‌داد.
مزایای چک تضمین‌شده
چک تضمین‌شده به‌عنوان جایگزین چک رمزدار، مزایای متعددی دارد. یکی از این مزایا، رفع محدودیت‌های جغرافیایی است. با چک تضمین‌شده، نیازی به مراجعه به شعبه همان بانک در یک استان نیست و این امر استفاده از آن را ساده‌تر می‌کند. همچنین، این نوع چک‌ها قابلیت استعلام از طریق شناسه صیادی را دارند که به دارنده اجازه می‌دهد قبل از دریافت، نسبت به صحت چک اقدام کند.
چک تضمین‌شده از طریق سامانه صیاد ثبت می‌شود و مشمول قانون جدید چک است. این ویژگی، امنیت بیشتری برای دارنده فراهم می‌کند و امکان نظارت مؤثرتر را برای نهادهای ناظر فراهم می‌آورد. همچنین، با اتصال این نوع چک به سامانه‌های نظارتی، احتمال سوءاستفاده برای فعالیت‌های مجرمانه به‌طور معناداری کاهش می‌یابد.
بانک مرکزی در راستای این تغییرات، اعلام کرده است که در گام نخست، از ۷ مهرماه ۱۴۰۵، صدور چک رمزدار ممنوع است و بانک‌ها موظف به صدور چک تضمین‌شده خواهند بود. در گام دوم، از ابتدای دی‌ماه، واگذاری چک رمزدار نیز ممنوع خواهد شد و این نوع چک به‌طور کامل از چرخه خدمات بانک‌ها خارج می‌شود.
با این تغییرات، بانک مرکزی تأکید دارد که پرداخت وجه چک تضمین‌شده بلافاصله و مطابق با روال پرداخت چک رمزدار انجام خواهد شد تا امور مشتریان با هیچ اختلالی مواجه نشود. این اقدامات به‌عنوان گام‌هایی در جهت ارتقای شفافیت و هم‌راستایی نظام پرداخت با استانداردهای نظارتی مدرن در نظر گرفته می‌شود.
بیشتر بخوانید: حمید بورد از برنامه‌های جدید وزارت نفت برای مقابله با دشمنان خبر داد · قیمت جدید برنج هاشمی؛ سفره‌های ایرانی در تنگنای اقتصادی
