الهام علیاف، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، با تاکید بر سکولاریسم و سیاستهای مستقل کشورش، در میانه مناقشهای درباره حجاب دانشآموزان قرار گرفته است. این اختلاف بهدنبال تصمیم دولت جمهوری آذربایجان درباره ممنوعیت حجاب در مدارس آغاز شد و به یک بحث سیاسی و اجتماعی عمیقتر تبدیل گردید.
جمهوری آذربایجان: کشوری سکولار
دولت باکو، در واکنش به انتقادات از ترکیه، صریحاً اعلام کرده است که جمهوری آذربایجان یک کشور سکولار است و خود تصمیمات داخلیاش را اتخاذ میکند. میرشاهین، روزنامهنگار حامی دولت، در شبکههای اجتماعی نوشت: «بفهمید که نه شما برادر بزرگ هستید و نه ما برادر کوچک!» این جمله بهطور واضح نشاندهندهی تمایل باکو به حفظ استقلال سیاسی خود و عدم وابستگی به ترکیه است.
بیشتر بخوانید: عطوان: پیام رهبر انقلاب ایران نقشه راه پاسخ تهران به جنگ آمریکا است
پاسخهای تند به تصمیمات باکو
نقدها از سوی منتقدان ترکیه، بهویژه در زمینه آزادیهای دینی و حق استفاده از حجاب، تشدید شده است. شماری از وبلاگنویسان و سیاستمداران نزدیک به رجب طیب اردوغان، با ادبیاتی تند، تصمیم دولت جمهوری آذربایجان را محکوم کردهاند. در این راستا، دولت باکو ۳۱ نفر از این افراد را در فهرست سیاه قرار داده و هفت نفر را به دلیل انتقاداتشان تحت پیگرد بینالمللی قرار داده است.
در این میان، تصویر سیاسی تازهای از الهام علیاف در حال شکلگیری است. او اکنون بهعنوان رهبری شناخته میشود که در صورت لزوم برای آنکارا مرز تعیین میکند و بر اهمیت سکولاریسم و حاکمیت ملی تاکید دارد. برخی تحلیلگران حتی او را با مصطفی کمال آتاتورک مقایسه کردهاند، که نشاندهنده تغییرات در نحوه نگرش به رهبری علیاف است.
تداوم مناقشه و پیامدهای آن
این مناقشه به وضوح فراتر از موضوع حجاب است و به چالشی برای روابط جمهوری آذربایجان و ترکیه تبدیل شده است. کمال قلیچداراوغلو، رهبر پیشین حزب جمهوریخواه خلق، نیز به انتقاد از سیاستهای جمهوری آذربایجان پرداخته و خواستار آن شده است که در انتخاب پوشش زنان دخالت نشود. این اظهار نظرها از جناحهای مختلف سیاسی در ترکیه نشاندهنده تنوع نظرات درباره این موضوع است.
در حالی که مقامهای جمهوری آذربایجان با این موضوع به شیوه خود مدیریت میکنند، بحث در ترکیه همچنان ادامه دارد. خانوادههایی که با خبرنگاران صحبت کردهاند، از فشارهایی که بر دختران محجبه در مدارس وجود دارد، ابراز نگرانی کردهاند. در واقع، موضوع بهطور جدی به بحثی در مورد آزادیهای مذهبی و حقوق بشر تبدیل شده است.
با توجه به پیچیدگیهای این موضوع و واکنشهای مختلف، بهنظر میرسد که آینده روابط میان ترکیه و جمهوری آذربایجان تحت تأثیر این چالشها خواهد بود. الهام علیاف باید بتواند در عین حفظ روابط نزدیک با آنکارا، بر استقلال ملی و سیاستهای سکولار کشورش نیز تاکید کند.
بیشتر بخوانید: تغییر ادبیات مقامات آمریکا و اسرائیل درباره جنگ علیه ایران · نشست هفت کشور درباره ایران در استانبول به میزبانی هاکان فیدان




