جوزه پلایو، معاون مدیر ابتکارهای راهبردی و سیاست‌گذاری در «ابتکار امنیت خاورمیانه اسکوکرافت»، به تازگی در تحلیلی درباره وضعیت کشورهای خلیج فارس نوشت که هشت ماه پس از آغاز جنگ ایران، این کشورها در مواجهه با تهدیدی مشترک به نتایج متفاوتی درباره چگونگی تامین امنیت خود و برخورد با تهران رسیده‌اند.
اختلافات عمیق در پاسخ به تهدیدات مشترک
پلایو در این تحلیل بر این نکته تاکید می‌کند که آمریکا باید به این اختلافات توجه کند و از برخورد با شورای همکاری خلیج فارس به‌عنوان یک مجموعه با مواضع یکسان دست بردارد. او این ارزیابی را در پی حضور در یک نشست غیرعلنی دیپلماسی غیررسمی در اول اکتبر در ابوظبی و دیدارهایش با مقام‌ها و تحلیلگران در کویت ارائه کرده است.
بیشتر بخوانید: مدیریت هوشمندانه تنش‌ها می‌تواند آینده روابط ایران و امارات را تغییر دهد
در این نشست، اگرچه اصل همسویی کشورهای خلیج فارس با آمریکا زیر سوال نرفته بود، اما بسیاری از شرکت‌کنندگان تردید داشتند که سیاست واشنگتن با تغییرات منطقه و تفاوت رویکرد اعضای شورا در قبال ایران، خرید تسلیحات و دیپلماسی منطقه‌ای هماهنگ شده باشد.
تجربه‌های متفاوت و تاثیر آن‌ها بر سیاست‌های منطقه‌ای
پلایو همچنین به این نکته اشاره می‌کند که جنگ ایران، اختلاف‌های موجود میان کشورهای خلیج فارس را تشدید کرده است. این اختلاف‌ها پیش از جنگ نیز در موضوعاتی چون عادی‌سازی روابط با اسرائیل و مناسبات با تهران وجود داشت. او بحران سال ۲۰۱۷ و مشارکت عربستان، امارات و بحرین در محاصره قطر را از مهم‌ترین عوامل تضعیف اعتماد درون شورای همکاری می‌داند.
در عین حال، جنگ یمن نیز با حمایت ریاض و ابوظبی از گروه‌های رقیب، بر روابط دو کشور و مناسبات داخلی شورا اثر گذاشته است. در این میان، بحرین به توافق‌های ابراهیم پس از امارات پیوسته، در حالی که عربستان همچنان از این مسیر فاصله گرفته و عمان و کویت نیز با عادی‌سازی روابط مخالفت کرده‌اند.
با توجه به این تجارب، پلایو می‌نویسد که بسیاری از پایتخت‌های منطقه به‌طور واضح‌تری منافع خود را تعریف می‌کنند و کمتر تردید دارند که برای اقدام بر اساس آن، نیاز به تغییراتی دارند.
خرید تسلیحات و توجه به تهدیدات جدید
نویسنده در ادامه به خرید تسلیحات از کشورهای دیگر به عنوان نشانه‌ای از فاصله گرفتن از آمریکا اشاره می‌کند و می‌گوید که کشورهای خلیج فارس به دلیل تهدیدات مکرر، به تامین‌کنندگان جدید روی آورده‌اند. او همچنین تاکید می‌کند که این خریدها بیشتر به عنوان پاسخی عملی به نیازهای فوری امنیتی تلقی می‌شود.
امارات، به‌ویژه در تلاش است تا توان مستقل دفاعی خود را افزایش دهد و به همین منظور همکاری‌هایی با کشورهایی مانند کره جنوبی و گسترش صنایع دفاعی داخلی را دنبال می‌کند. در این میان، کویت که در هفت هفته نخست جنگ، بیشترین تعداد موشک و پهپاد ایرانی را متحمل شد، به‌جای اقدام یک‌جانبه، بر همکاری در چارچوب شورای همکاری تاکید دارد.
به نظر می‌رسد که این تحولات نشان‌دهنده‌ی تغییرات عمیق در رویکرد کشورهای خلیج فارس درباره آینده امنیت در منطقه و تعاملات با یکدیگر باشد. اختلافات میان این کشورها نه تنها بر روابط داخلی‌شان تاثیر گذاشته، بلکه می‌تواند بر امنیت کلی منطقه نیز سایه افکند.
بیشتر بخوانید: چرا آدم‌های اشتباه بارها در زندگی ما ظاهر می‌شوند · انهدام ۴ کشتی متخلف در خلیج فارس و آتش‌سوزی ۳ کشتی دیگر
