ائتلاف‌های احزاب عربی در انتخابات پارلمانی اسرائیل موفق به کسب دستاوردی تاریخی شدند و ۱۹ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی پارلمان را به دست آوردند. این موفقیت، شمار کرسی‌های آنها را در مقایسه با انتخابات پارلمانی سال ۲۰۲۲ تقریباً دو برابر کرده است. در شرایطی که ائتلاف حاکم به رهبری حزب لیکود و بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نتوانسته است اکثریت مطلق یعنی ۶۱ کرسی را به دست آورد، احزاب عربی به عاملی تعیین‌کننده در روند تشکیل دولت تبدیل شده‌اند.
احزاب عربی و مواضع آنها
احزاب عربی شامل دو مجموعه اصلی هستند: نخست، حزب رعام به رهبری منصور عباس و دوم، احزاب هدش، تعال و بلد که در قالب یک فهرست مشترک انتخاباتی با یکدیگر متحد شده‌اند. یوسف جبارین ریاست این فهرست مشترک را بر عهده دارد. حزب رعام که گرایش محافظه‌کارانه اسلامی دارد، در سال ۲۰۲۱ به‌عنوان نخستین حزب مستقل عربی به یک ائتلاف دولتی در اسرائیل پیوست. مشارکت این حزب در دولت نفتالی بنت، نخست‌وزیر وقت اسرائیل، به‌عنوان گامی تاریخی در جهت ادغام سیاسی اقلیت عرب این کشور تلقی شد.
بیشتر بخوانید: فریدریش مرتس: ایران در مذاکرات با آمریکا قوی‌تر از تصور ما عمل می‌کند
حزب رعام تمرکز خود را بر موضوعاتی مانند مبارزه با جرم و جنایت در جامعه عربی و برابری حقوقی و اجتماعی اعراب اسرائیل قرار داده است. از سوی دیگر، سه حزب تشکیل‌دهنده فهرست مشترک، با وجود پیروی از جریان‌ها و ایدئولوژی‌های سیاسی متفاوت، در مسئله اسرائیل و فلسطینیان اهداف مشترکی دارند. این احزاب خواستار برابری حقوقی و اجتماعی برای شهروندان عرب اسرائیل، پایان دادن به اشغال سرزمین‌های فلسطینی و تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی هستند.
مشارکت انتخاباتی و پیامدهای آن
بر اساس اطلاعات نهادهای انتخاباتی، میزان مشارکت در نخستین انتخابات پارلمانی اسرائیل پس از حمله حماس در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۷۸ درصد بوده است. این بالاترین میزان مشارکت از سال ۱۹۹۹ تاکنون محسوب می‌شود و حدود ۷٫۳ میلیون نفر واجد شرایط رای بودند که از این تعداد، دو میلیون نفر را شهروندان عرب اسرائیل تشکیل می‌دادند. در برخی از مناطق و شهرهای عرب‌نشین اسرائیل، میزان مشارکت در انتخابات امسال تقریباً به ۱۰۰ درصد رسید.
برخی مفسران سیاسی اسرائیل، افزایش مشارکت انتخاباتی را نتیجه اقدامات سخت‌گیرانه ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی و مسئول دستگاه پلیس اسرائیل می‌دانند. یوسف جبارین، رئیس فهرست مشترک احزاب عربی، استدلال کرده که دولت نتانیاهو و وزیر راست‌گرای افراطی مسئول امور پلیس، "زندگی را برای هر شهروند عرب به جهنم تبدیل کرده‌اند". حزب لیکود به رهبری نتانیاهو، احزاب عربی را به تقلب انتخاباتی متهم کرده و ادعا کرده است که کشورهایی مانند قطر و ترکیه سازمان‌هایی را با هدف افزایش مشارکت انتخاباتی شهروندان عرب اسرائیل تامین مالی کرده‌اند.
در حال حاضر، ابتکار عمل در اختیار اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل است که باید یکی از نامزدها را مأمور تشکیل دولت کند. این نامزد الزاما نباید رهبر حزبی باشد که بیشترین کرسی‌ها را به دست آورده است، بلکه باید فردی باشد که بیشترین شانس را برای جلب حمایت دست‌کم ۶۱ نماینده پارلمان داشته باشد. در این مرحله، احزاب عربی می‌توانند نقشی کلیدی ایفا کنند.
هم فهرست مشترک احزاب عربی و هم حزب رعام آمادگی خود را برای همکاری با بلوک مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت اعلام کرده‌اند. این همکاری ممکن است باعث شکل‌گیری دولتی شود که در خدمت همه شهروندان اسرائیل باشد. در نهایت، اگر هیچ‌یک از نامزدها نتواند دولت تشکیل دهد، انتخابات پارلمانی جدید برگزار خواهد شد.
بیشتر بخوانید: حمله اوکراین به پالایشگاه نفت نووکویبیشفسک در روسیه · محسن رضایی و سناریوی جدید جی‌دی ونس در آستانه انتخابات ۲۰۲۸
