کولبری در کوهستانهای مرزی بانه و ملوانی در آبهای خلیج فارس، سالها به عنوان نمادهای اقتصاد حاشیهای ایران شناخته میشدند. اما در سال ۱۴۰۵، همزمان با جنگ، تحریم و اختلال در تجارت، نقش این دو فعالیت در حال دگرگونی است. دولت ایران با قانونیسازی و گسترش این شیوهها، آنها را به بخشی از شبکه رسمی واردات کشور تبدیل کرده است.
تغییر در نقش کولبری و تهلنجی
در شرایطی که دسترسی ایران به برخی مسیرهای تجاری محدود شده، دولت تلاش میکند نیازهای وارداتی کشور را از طریق کولبری و ملوانی تأمین کند. این تغییر در سیاستها به دنبال محدودیتهای جدید در تجارت دریایی و نظام بانکی بینالمللی صورت گرفته است. به جای محدود کردن این دو شیوه سنتی، دولت به سمت استفاده بیشتر از ظرفیتهای آنها حرکت کرده است.
بیشتر بخوانید: برگزاری حراج شمش طلا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران
قانون ساماندهی و نظارت بر تجارت مرزی، که در بهمن ۱۴۰۲ تصویب شد، واردات از مسیر کولبری و ملوانی را برای پنج سال مجاز کرد. هدف این قانون کاهش مبادلات غیررسمی و حمایت از معیشت مرزنشینان اعلام شده است. اما در عمل، به نظر میرسد که این دو شیوه به کانالهایی برای تأمین بخشی از نیازهای وارداتی کشور تبدیل شدهاند.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی
گسترش کولبری و تهلنجی به معنای تغییر در ساختار اقتصادی مناطق مرزی است. در حالی که در گذشته کولبران نقش اصلی را در این عرصه ایفا میکردند، اکنون بازیگران بزرگتر اقتصادی نیز به این زنجیره وارد شدهاند. این تغییرات به کاهش فرصتهای شغلی کولبران سنتی و افزایش فشار معیشتی بر ساکنان مناطق مرزی انجامیده است.
آمارها نشان میدهد که تعداد کولبران فعال حدود ۳۰۰ هزار نفر برآورد شده است، اما با گسترش سازوکارهای جدید، این تعداد در حال کاهش است. کولبران سنتی که سالها با جابهجایی کالا زندگی میکردند، اکنون با چالشهای جدیدی روبهرو هستند و این تغییرات ممکن است به نفع شرکتها و تعاونیهای بزرگ باشد.
در نهایت، این تحولات نه تنها بر ساختار اقتصادی بلکه بر زندگی اجتماعی مرزنشینان نیز تأثیر گذاشته است. در حالی که کولبری به یک شغل معیشتی تبدیل شده بود، اکنون به ابزاری برای تجارت رسمی بدل شده است.
بیشتر بخوانید: بورس تهران با رشد ۱۲۱ هزار واحدی در مسیر صعود قرار گرفت · تحریمهای آمریکا آسمان ایران را محدود کردهاند
