سیاهچالهای با جرم حیرتانگیز یک میلیون برابر خورشید، در مکانی غیرمنتظره در حاشیه یک کهکشان شناسایی شده است. این سیاهچاله که حدود ۷۵۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد، زمانی کشف شد که یک ستاره به شدت به آن نزدیک شد و تحت تأثیر نیروی گرانشی شدید آن متلاشی شد. دانشمندان این کشف را نقطه عطفی در درک ما از سیاهچالههای کلانترم میدانند که ممکن است در کیهان سرگردان باشند.
بررسیهای زودهنگام و شگفتیهای علمی
این کشف نخستینبار در نوامبر ۲۰۲۵ مورد توجه قرار گرفت، زمانی که بررسیهای Zwicky Transient Facility یا ZTF در رصدخانه پالومار کالیفرنیا، افزایش غیرعادی روشنایی را در یک کهکشان ثبت کرد. جالب است که ZTF هر شب صدها هزار درخشش را ثبت میکند و یک الگوریتم هوش مصنوعی توانست در میان این حجم عظیم داده، درخششی را شناسایی کند که به وضوح نشاندهنده یک رویداد متلاشی شدن ستاره بود.
بیشتر بخوانید: اعظم کرمی با طرح پایش هوشمند خطاهای خطوط ریل راهآهن در بریکس درخشید
این کشف بهویژه به خاطر جایی که سیاهچاله در آن قرار دارد، جالب است. تصور رایج این بود که سیاهچالههای کلانترم عمدتاً در مرکز کهکشانهای پرجرم وجود دارند. اما حالا با این کشف جدید، مشخص شده که ممکن است برخی از این اجرام در فاصله زیادی از مرکز کهکشان نیز سرگردان باشند و این اطلاعات به طور قابلتوجهی درک ما از ساختار و تکامل کهکشانها را تغییر میدهد.
روش نوین شناسایی سیاهچالهها
یکی از جذابترین جنبههای این کشف، روش پیدا کردن آن است. دانشمندان بهجای اینکه مستقیماً به دنبال خود سیاهچاله بگردند، به دنبال ستارههایی هستند که قربانی این سیاهچالهها میشوند. اگر ستارهای بیش از حد به یک سیاهچاله نزدیک شود، ممکن است متلاشی شود و انفجار یا درخشش قابل تشخیصی ایجاد کند که به راحتی قابل شناسایی است.
رابرت استاین، پژوهشگر دانشگاه مریلند و مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا، تأکید میکند که این کشف نشان میدهد میتوان از رویدادهای متلاشیشدن ستارهها برای پیدا کردن سیاهچالههای کلانجرمی استفاده کرد که از مرکز کهکشانها دور شدهاند. این روش میتواند راهی نوین برای شناسایی سیاهچالههای بزرگ در کیهان باشد و به دانشمندان کمک کند تا درک بهتری از چرخه زندگی ستارهها و تأثیرات گرانشی سیاهچالهها بر پیرامون خود داشته باشند.
این کشف همچنین میتواند به سوالات اساسی در مورد چگونگی شکلگیری و تکامل کهکشانها پاسخ دهد. با در نظر گرفتن اینکه سیاهچالههای کلانترم میتوانند در مکانهای غیرمنتظره نیز وجود داشته باشند، تحقیقات آینده میتواند به کشفهای بیشتری در این زمینه منجر شود و افقهای جدیدی را در علم نجوم باز کند.
بیشتر بخوانید: آینده دیجیتال ایران: سکوهای ایرانی بر بام نوآوری · آمریکا برای اولین بار سلاحی در مدار زمین مستقر کرد
