کریم خرم، تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل، به تازگی درباره تأثیر انتخابات اخیر امریکا بر وضعیت افغانستان، ایران و اوکراین صحبت کرده است. در این راستا، نشریه‌ای تحلیلی گزارش داده که چین به دلیل افزایش اختلاف‌ها با طالبان، جایگاه این اداره را در مناسبات خود به یک شریک تجاری عادی تنزل داده است.
اختلافات چین و طالبان
بر اساس این گزارش، حزب کمونیست چین به منظور جلوگیری از واکنش‌های سیاسی و رسانه‌ای، هنوز این تصمیم را به‌طور رسمی اعلام نکرده است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به درخواست شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در حال بررسی لغو تصمیم مسکو برای به رسمیت شناختن طالبان است. هدف از این اقدام افزایش فشار بر طالبان عنوان شده است.
بیشتر بخوانید: دولت ترامپ و تصمیم ناگهانی توقف کمک‌های امنیتی به اسرائیل
رهبران چین و روسیه به این نتیجه رسیده‌اند که طالبان تنها به دنبال منافع خود است و نمی‌توان این گروه را به تغییر مواضع‌اش واداشت. نارضایتی چین بیشتر به خودداری طالبان از تحویل پناه‌جویان اویغور به این کشور و لغو قراردادهای شماری از سرمایه‌گذاران چینی برمی‌گردد.
میانجی‌گری بی‌نتیجه
تلاش‌های چین برای میانجی‌گری میان طالبان و پاکستان، به کاهش تنش‌ها نینجامیده است. حزب کمونیست چین و وزارت امنیت دولتی این کشور در ماه‌های اخیر چندین دور نشست سه‌جانبه را با حضور دانشگاهیان، نظامیان و مقام‌های چین، پاکستان و طالبان برگزار کرده‌اند، اما نتیجه‌ای حاصل نشده است.
چین از ۱۲ تا ۱۸ حمل، میزبان هیئت‌های طالبان و پاکستان در ارومچی، مرکز منطقه سین‌کیانگ، بود. با این حال، منابع افغان و پاکستانی به این نشریه گفته‌اند که چین در منطقه میانجی موثری شناخته نمی‌شود و مشوق‌های اقتصادی مشخصی برای ترغیب آنان به همکاری ارائه نمی‌کند.
پروژه دهلیز واخان در شمال‌شرق افغانستان نیز به یکی از محورهای اصلی اختلاف میان بیجینگ و طالبان تبدیل شده است. چین علاوه بر منافع تجاری این مسیر، به نقش آن در تأمین امنیت مرزهای غربی خود نیز توجه دارد.
بر اساس گزارش‌ها، بیجینگ تا ماه فبروری ۲۰۲۵ برای سرمایه‌گذاری در این پروژه سه شرط تعیین کرده بود، اما طالبان هیچ‌یک از این شرط‌ها را نپذیرفت. به همین دلیل، طالبان تصمیم گرفت پروژه را بدون مشارکت چین پیش ببرد و هزینه ۵.۵ میلیون یورویی آن را از منابع مالی خود تأمین کرده است.
با وجود این اختلاف‌ها، همکاری چین و طالبان در برخی زمینه‌ها ادامه دارد. منابعی در افغانستان اعلام کرده‌اند که شرکت فناوری هواوی همچنان به‌صورت غیرعلنی دوربین‌های نظارتی در اختیار طالبان می‌گذارد. فروش این تجهیزات همچنان برای شرکت‌های چینی سودآور است.
بیشتر بخوانید: ترامپ: توافق بزرگ امنیتی برای حل‌وفصل جنگ روسیه و اوکراین نزدیک است · چین، سانائه تاکایچی را مسئول تزلزل روابط توکیو و پکن دانست
