وتوی تاریخی روسیه و چین علیه قطعنامه ضد ایرانی آمریکا

وتوی روسیه و چین علیه قطعنامه‌ای که به‌دنبال بازگرداندن تحریم‌های غیرقانونی علیه جمهوری اسلامی ایران بود، بار دیگر نشان‌دهندهٔ تحولات عمیق در دنیای سیاست بین‌الملل است. جلالی، نمایندهٔ ایران در سازمان ملل، در حساب کاربری خود در شبکهٔ اجتماعی ایکس به این موضوع اشاره کرد و گفت: «تلاش بی‌وقفه آمریکا در سوءاستفاده از شورای امنیت برای بازگرداندن تحریم‌ها ناکام ماند.»

تاریخچه قطعنامه‌ها و تحریم‌ها

قطعنامهٔ ضد ایرانی آمریکا که برای تمدید مأموریت «هیات کارشناسان» کمیته ۱۷۳۷ شورای امنیت پیشنهاد شده بود، روز پنجشنبه، ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۵، مطرح شد. با وجود کسب ۱۱ رای مثبت، این قطعنامه با وتوی روسیه و چین تصویب نشد. در این رای‌گیری، روسیه و چین رای منفی دادند و پاکستان و سومالی نیز رای ممتنع دادند. بر اساس قوانین شورای امنیت، تصویب یک قطعنامه نیاز به ۹ رای بدون وتو از ۱۵ عضو این شورا دارد.

بیشتر بخوانید: توسعه شبکه مترو تهران با ایستگاه جدید در منطقه ۲۱

پیشینهٔ حقوقی و تأثیرات آن

کمیته تحریم‌های ۱۷۳۷ بر اساس قطعنامهٔ ۱۷۳۷ (۲۰۰۶) تشکیل شده بود و موظف به ارائهٔ گزارش هر ۹۰ روز به شورای امنیت بود. اما با امضای توافق برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵ و تایید آن از سوی شورای امنیت در قطعنامهٔ ۲۲۳۱ (۲۰۱۵)، تمامی قطعنامه‌های پیشین مربوط به تحریم‌های ایران به حالت تعلیق درآمدند. این روند به‌طور قابل توجهی تأثیرات منفی بر وضعیت اقتصادی و سیاسی ایران داشت.

در اوت ۲۰۲۵، کشورهای فرانسه، آلمان و انگلیس که به «تروئیکای اروپایی» معروف هستند، با وجود بدعهدی و نقض توافقات، تلاش کردند تا سازوکار اسنپ بک را فعال کنند. اما این اقدام نیز با مخالفت‌های جدی روبرو شد و در نهایت قطعنامهٔ ۲۲۳۱ در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ به‌طور قطعی خاتمه یافت. پس از این تاریخ، نقش شورای امنیت در موضوع هسته‌ای ایران به‌طور کامل پایان یافت و تمامی مفاد و اقدامات مرتبط با این موضوع به‌طور دائمی خاتمه یافتند.

جلالی در ادامهٔ بیانیهٔ خود تصریح کرد: «ابزار کهنه تحریم، متعلق به دوران گذشته است و کارایی‌اش را از دست داده است. دنیای فردا از آن کسانی است که باور به جهان چند قطبی و همکاری چندجانبه‌گرایانه داشته باشند.» این اظهارات نشان‌دهندهٔ امیدواری ایران به تغییرات آتی در نظام بین‌الملل و تلاش برای بهبود روابط با دیگر کشورها است.

در پایان، نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل از مواضع اصولی و ارزشمند روسیه و چین تقدیر کرد و تأکید نمود که صبر و استقامت مردم ایران، رسیدن به زمان برقراری روابط عادلانه و چندجانبه را تسهیل خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: رزمایش «جان‌فدای ایران»؛ نمادی از پیوند مردم و مسئولیت‌های ملی · انتخابات پارلمانی روسیه در سایه حملات پهپادی به مسکو