حضور دانشگاههای ایران در رتبهبندی موضوعی شانگهای در سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ داستانی از نوسانات و تغییرات در حوزههای علمی را روایت میکند. نتایج این رتبهبندی که به بررسی عملکرد دانشگاهها در رشتههای مختلف میپردازد، نشاندهنده تغییرات قابل توجهی در تعداد و نوع حضور دانشگاههای ایرانی است.
نمودار تغییرات حضور دانشگاهها
در سال ۲۰۲۴، ۲۹ دانشگاه ایرانی با ۱۲۰ مورد حضور در این رتبهبندی ثبت شدهاند. از این تعداد، ۷۱ مورد مربوط به مهندسی و ۲۴ مورد به علوم پزشکی اختصاص دارد. این ترکیب نشان میدهد که نزدیک به چهارپنجم حضورهای ایران در دو حوزه مهندسی و علوم پزشکی متمرکز بوده است.
بیشتر بخوانید: رئیسجمهور در مجمع عمومی سازمان ملل از واقعیتهای ایران میگوید
در سال ۲۰۲۵، تعداد حضورها به ۱۴۲ مورد افزایش یافت و ۳۵ دانشگاه در ۵۷ موضوع مختلف حضور پیدا کردند. با این حال، این افزایش به تنهایی به معنای جهش علمی نیست و باید به کیفیت عملکرد دانشگاهها نیز توجه کرد.
بازگشت به ۱۱۴ مورد در سال ۲۰۲۶
سال ۲۰۲۶ تعداد حضورهای ایران به ۱۱۴ مورد کاهش یافت، که ۲۸ مورد کمتر از سال ۲۰۲۵ بود. با این حال، ترکیب رشتهای تغییر چندانی نکرد و همچنان مهندسی و علوم پزشکی بخش عمدهای از حضورهای ایران را تشکیل میدهند. در این سال، ۷۰ مورد از حضورها به مهندسی و ۲۴ مورد به علوم پزشکی اختصاص داشت.
کاهش تعداد حضورها به خودی خود نشاندهنده افت علمی نیست. رتبهبندی شانگهای به تعدادی از شاخصهای کیفیت پژوهش، اثرگذاری و همکاریهای علمی توجه دارد. بنابراین، برای درک دقیقتر این نوسانات، باید به تفکیک موضوعات و دانشگاهها نگاه کرد.
توزیع نامتوازن حضورها
تحلیل دقیقتر نشان میدهد که حضور دانشگاههای ایران در رتبهبندی نه تنها از نظر تعداد، بلکه از نظر توزیع موضوعی نیز نامتوازن است. به عنوان مثال، دانشگاه علم و صنعت ایران در موضوع ریاضیات در بازه رتبههای ۲۰۱ تا ۳۰۰ قرار گرفته و دانشگاههای دیگری نیز در حوزههای مختلف حضور دارند. این تفاوت در عملکرد نشان میدهد که نمیتوان به سادگی درباره کارایی یک دانشگاه قضاوت کرد.
در نهایت، بررسیهای انجام شده نشان میدهد که با وجود نوسانهای عددی، ترکیب اصلی و بخشهای عمدهای از حضورهای علمی دانشگاههای ایران همچنان ثابت مانده است. این وضعیت بهویژه در حوزههای مهندسی و پزشکی قابل توجه است و نیاز به توجه بیشتری به کیفیت و اثرگذاری پژوهشها دارد.
بیشتر بخوانید: محمدباقر قالیباف: نه کشور را تعطیل میکنیم و نه تسلیم میشویم · اختفای روزگاهی ماه و زهره در آسمان ایران
