موفقیت تحصیلی در کنکور سراسری ایران، بار دیگر توجه‌ها را به سمت نابرابری‌های آموزشی و اجتماعی جلب کرده است. نتایج کنکور امسال نشان می‌دهد که هیچ‌یک از ۳۰ نفر نخست رشته‌های ریاضی، تجربی و انسانی در مدارس دولتی عادی تحصیل نکرده‌اند. این واقعیت، سوالاتی را درباره شرایط آموزشی و خانوادگی دانش‌آموزان برتر به وجود آورده است.
توزیع رتبه‌های برتر کنکور
بررسی سوابق تحصیلی این دانش‌آموزان نشان می‌دهد که ۱۹ نفر از آن‌ها از مدارس استعدادهای درخشان، چهار نفر از مدارس نمونه دولتی و چهار نفر از مدارس غیردولتی فارغ‌التحصیل شده‌اند. به عبارت دیگر، حدود ۶۳ درصد این رتبه‌ها به‌طور مستقیم به دانش‌آموزان مدارس استعدادهای درخشان تعلق دارد. در رشته تجربی نیز، ۹ نفر از ۱۰ رتبه نخست در این مدارس تحصیل کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: دیپلماسی ایران؛ گام‌های جدید در مسیر بازدارندگی
تاثیر موقعیت اجتماعی بر موفقیت تحصیلی
برخی از نفرات برتر مانند اشکان کریمی، رتبه نخست ریاضی، فرزند خانواده‌ای پزشک هستند. همچنین، سارینا واحدی، رتبه چهارم تجربی، فرزند یک متخصص پاتولوژی و یک دندان‌پزشک است. با وجود این، نمی‌توان تنها با نگاه به شغل والدین، به نتیجه‌گیری قطعی درباره ثروت خانواده یا علت موفقیت دانش‌آموزان دست یافت. به عنوان مثال، برخی از رتبه‌های برتر از خانواده‌های کارمندی یا با مشاغل دیگر نیز هستند.
این بررسی‌ها نشان می‌دهد که برای نادیده نگرفتن استعداد و پشتکار دانش‌آموزان موفق، باید به این سوال پرداخت که چه تعداد از داوطلبان کنکور، فرصت برخورداری از شرایط مشابه را داشته‌اند.
احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی، اعلام کرد که ۷۷ درصد رتبه‌های برتر کنکور امسال متعلق به مدارس دولتی و حدود ۲۳ درصد مربوط به مدارس غیردولتی است. اما این آمار باید با توجه به تفاوت‌های میان مدارس دولتی عادی و مدارس دولتی گزینشی بررسی شود.
به گفته اسماعیل عبدی، فعال صنفی معلمان، نتایج کنکور باید در چارچوب نابرابری‌های آموزشی و طبقاتی در ایران تحلیل شود. او معتقد است که دانش‌آموزانی که در خانواده‌های برخوردار زندگی می‌کنند، معمولاً دسترسی به معلمان خصوصی و کلاس‌های تکمیلی دارند، در حالی که دانش‌آموزان خانواده‌های کم‌درآمد حتی از امکانات اولیه آموزشی نیز محروم هستند.
در نهایت، نابرابری آموزشی می‌تواند به بازتولید نابرابری اجتماعی منجر شود. بنابراین، ضروری است که کیفیت آموزش در مدارس دولتی بهبود یابد و دسترسی دانش‌آموزان به امکانات آموزشی افزایش یابد.
بیشتر بخوانید: سیلاب جان روستای چلچلک و باران شدید در بوشهر را زیر آب برد · علی فرهادی: ۹۹ درصد دانش‌آموزان کتاب‌های درسی خود را دریافت کردند
