مهاجرت ایرانیان به کشورهای مختلف در سال‌های اخیر به موضوعی جدی تبدیل شده است. اگر روزی تنها جوانان به فکر خروج از کشور بودند، حالا این دغدغه به اقشار مختلف جامعه رسیده و بسیاری به دنبال آینده‌ای بهتر هستند.
تبلیغات مهاجرتی و واقعیت‌های جامعه
تبلیغات مهاجرتی در ایران به طرز چشمگیری افزایش یافته است. حالا دیگر تنها در خیابان‌ها و بر روی دیوارها نشانی از آگهی‌های مهاجرتی نیست، بلکه صفحات مجازی نیز مملو از تبلیغاتی است که وعدهٔ زندگی بهتر در کشورهای مختلف را می‌دهند. از ترکیه و گرجستان گرفته تا کشورهای اروپایی مانند آلمان و فرانسه، همه جا با آگهی‌هایی مواجه می‌شویم که به ما می‌گویند، می‌توانیم زندگی جدیدی را آغاز کنیم.
بیشتر بخوانید: مدیرکل دفتر توسعه فناوری از صدور یکپارچه معافیت تحصیلی دانشجویان خارج کشور خبر داد
طبق پژوهشی که در سال ۱۴۰۲ تحت عنوان "گزارش مهاجرت ایرانیان: علل و انگیزه‌ها" انجام شد، تنها ۱۶ درصد از پاسخ‌دهندگان به این سوال که آیا به مهاجرت فکر کرده‌اند، پاسخ منفی دادند. این در حالی است که سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر فرهنگ و ارشاد دولت حسن روحانی، در سال ۱۴۰۳ از افزایش تمایل به مهاجرت به ۶۰ درصد خبر داد.
دلایل مهاجرت ایرانیان
عوامل مختلفی در افزایش تمایل به مهاجرت مؤثر بوده‌اند. جنگ، بحران اقتصادی و محدودیت‌های علمی و تحریم‌ها، همه و همه به عنوان نیروهای دافعه، جوانان و نخبگان را به فکر خروج از کشور انداخته‌اند. به طور خاص، طبق آمار «آمارفکت»، جمعیت مهاجران ایرانی در سال ۲۰۲۰ به ۱ میلیون و ۸۷۰ هزار نفر رسید که دو برابر تعداد آن در ۳۰ سال گذشته است.
در این بین، بررسی‌ها نشان می‌دهد که تمایل به مهاجرت در میان افراد زیر ۲۹ سال و افراد دارای تحصیلات دانشگاهی بیشتر است. طبق گزارش‌ها، ۴۵ درصد از افراد زیر ۲۹ سال و ۵۵ درصد از افراد دارای تحصیلات دانشگاهی به مهاجرت تمایل دارند. این تمایل به وضوح در تهران بیشتر از مناطق روستایی دیده می‌شود.
چالش‌ها و فرصت‌های جدید
محمود مشفق، دانشیار گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی، معتقد است که مساله مهاجرت تنها به شرایط داخلی بستگی ندارد و قوانین جهانی نیز بر آن تأثیرگذارند. او تاکید دارد که مهاجرت به دو دسته اختیاری و اجباری تقسیم می‌شود و شرایط اقتصادی می‌تواند میل به مهاجرت را افزایش دهد، اما وقتی که امکانات مالی فراهم نباشد، اقدام به مهاجرت دشوار می‌شود.
در واقع، مشفق تاکید می‌کند که افزایش میل به مهاجرت به این معنا نیست که افراد به راحتی بتوانند اقدام کنند. در حال حاضر، با توجه به شرایط اقتصادی، تحریم‌ها و چالش‌هایی که ایرانیان در خارج از کشور با آن مواجه هستند، میل به مهاجرت به اقدام تبدیل نمی‌شود. او همچنین به فراگیر شدن مهاجرت در سال‌های اخیر اشاره می‌کند و می‌گوید که اکنون مهاجرت به یک پدیده رایج تبدیل شده است.
این موضوع نشان می‌دهد که اگرچه مهاجرت می‌تواند راهی برای فرار از مشکلات باشد، اما در عین حال چالش‌های خاص خود را نیز دارد. در نهایت، سوال اینجاست که آیا مهاجرت همچنان به عنوان یک انتخاب یا اجبار برای ساختن آینده‌ای بهتر باقی خواهد ماند؟
بیشتر بخوانید: ورود تاکسی‌های هیبریدی به ناوگان حمل و نقل تهران · دستاوردهای فضایی ایران در هفته ملی فضا معرفی شدند
