مدیریت حریم شهر تهران در دومین نشست هم‌اندیشی حریم پایتخت با محوریت «بازخوانی نسبت روستا و حریم شهر» به چالش‌های رشد جمعیت و تغییر کاربری اراضی کشاورزی پرداخته شد. این نشست با حضور مدیران شهری، کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه شهر و روستا در محل بلدیه تهران برگزار شد.
چالش‌های جمعیتی و محیط زیستی
مهدی مزینانی، مدیرکل حریم شهر تهران، در این نشست به روند رشد جمعیت در روستاهای واقع در حریم پایتخت اشاره کرد و گفت: "افزایش جمعیت در این سکونتگاه‌ها، در صورت نبود برنامه مشخص برای تأمین زیرساخت و کنترل توسعه کالبدی، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای محیط زیست، اراضی کشاورزی و ساختار فضایی حریم تهران به همراه داشته باشد."
بیشتر بخوانید: افشین روز ملی نخبگان را به دانشمندان و پژوهشگران ایران تبریک گفت
وی در ادامه به سه موضوع اساسی اشاره کرد: تغییر تدریجی اراضی کشاورزی به کاربری مسکونی، شکل‌گیری تراکم‌های ناپایدار و گسترش ساخت‌وسازهای بی‌نظم. مزینانی همچنین الحاق اراضی پیرامونی به بافت روستاها را یکی از موضوعات مهم در مدیریت حریم عنوان کرد و افزود: "توسعه تدریجی محدوده روستاها از طریق الحاق اراضی، در صورت نبود ضابطه و برنامه مشخص، می‌تواند به گسترش پراکنده ساخت‌وساز و افزایش جمعیت منجر شود."
تجربه‌های گذشته و ضرورت برنامه‌ریزی
در ادامه این نشست، تجربیات مناطق مانند حسن‌آباد، قیامدشت و قلعه‌نو مورد بررسی قرار گرفت. این مناطق نشان می‌دهند که گسترش کالبدی و افزایش جمعیت می‌تواند ساختار روستاهای کوچک و سنتی را دستخوش تغییر کرده و آنها را به کانون‌های جدید جمعیتی در پیرامون پایتخت تبدیل کند. حاضران در این نشست بر این نکته تأکید کردند که تداوم توسعه بی‌ضابطه در اطراف روستاها، بدون پیش‌بینی سازوکارهای مدیریتی و زیرساختی، احتمال شکل‌گیری موج جدیدی از سکونتگاه‌های شهری در حریم تهران را افزایش می‌دهد.
طالشی، پژوهشگر و عضو هیئت علمی دانشگاه، نیز بر ضرورت توجه به کارکردهای اقتصادی و زیست‌محیطی روستاهای حریم تأکید کرد و گفت: "مسئله اصلی زمانی شکل می‌گیرد که کارکرد تولیدی و کشاورزی روستاها تحت تأثیر افزایش تقاضای سکونت و توسعه کالبدی قرار گیرد."
در این راستا، مهندس خوئینی، مدیرکل فنی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، نیز بر ضرورت تعیین تکلیف سازوکار مدیریت این مناطق تأکید کرد و گفت: "ابهام در حدود مسئولیت‌ها و تعدد مراجع تصمیم‌گیر می‌تواند زمینه را برای تغییر کاربری اراضی و توسعه نامتوازن فراهم کند."
در مجموع، حاضران در این نشست بر این نکته تأکید کردند که صیانت از حریم تهران صرفاً با کنترل ساخت‌وساز محقق نمی‌شود و مدیریت همزمان جمعیت، کاربری زمین، زیرساخت، محیط زیست و آینده سکونتگاه‌های روستایی باید در دستور کار قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: تولد دوباره هارمونی در شهرری · کاهش ۳۰ درصدی ترافیک تهران در مهرماه
