محمدصابر باغخانی‌پور، مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران، اعلام کرد که دفن مستقیم زباله در آرادکوه به کمتر از ۵ درصد رسیده است. وی در این زمینه افزود چالش اصلی مدیریت پسماند تهران دیگر صرفاً محل دفن نیست، بلکه باید به کاهش تولید پسماند و تفکیک مؤثر از مبدأ توجه ویژه‌ای شود.
چالش‌های تفکیک از مبدأ
باغخانی‌پور به موانع موجود در اجرای تفکیک از مبدأ اشاره کرد و گفت: «این موضوع از دو جنبه اجرایی با چالش مواجه است. نخست، طراحی نادرست مخازن ۱۱۰۰ لیتری در سطح خیابان‌هاست که دسترسی شبکه‌های غیررسمی زباله‌گردی را تسهیل می‌کند و بخش ارزشمند پسماند را از چرخه یکپارچه مدیریت شهری خارج می‌سازد.»
بیشتر بخوانید: جدال آب در بوستان چیتگر و تلاش‌های احیای فضای سبز تهران
وی همچنین به شیوه جمع‌آوری پسماند اشاره کرد و تصریح کرد: «راهکارهایی مانند انتقال مخازن به داخل منازل و جمع‌آوری درب منزل یا حذف مخازن خیابانی، پیش‌تر در قالب طرح‌های پایلوت در برخی مناطق مطالعه و حتی اجرا شده‌اند، اما به دلیل چالش‌هایی مانند تراکم بالای بافت شهری و نبود یکپارچگی لجستیکی، تاکنون به رویه‌ای فراگیر تبدیل نشده‌اند.»
پیامدهای زیست‌محیطی دفن زباله
مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران همچنین به پیامدهای زیست‌محیطی دفن پسماند در آرادکوه اشاره کرد و گفت: «آرادکوه سال‌ها محل نهایی بخش قابل توجهی از پسماند تهران بوده و این موضوع پیامدهایی مانند تولید شیرابه، انتشار بو و گاز متان و ایجاد ریسک برای خاک و آب‌های زیرزمینی را به دنبال دارد.»
وی تأکید کرد که راه‌حل پایدار، صرفاً انتقال محل دفن نیست، بلکه باید از ابتدا میزان پسماند ورودی به بخش دفن کاهش یابد. به همین منظور، باغخانی‌پور بر توسعه تفکیک از مبدأ، افزایش ظرفیت و راندمان خطوط پردازش، بازیافت و مدیریت پسماند آلی تأکید کرد.
وی با اشاره به آمار اعلام‌شده از سوی سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران در شهریور ۱۴۰۵ بیان کرد که دفن مستقیم پسماند بدون پردازش در آرادکوه به کمتر از ۵ درصد رسیده است. این آمار نشان‌دهندهٔ حرکتی در راستای کاهش دفن مستقیم است، اما باغخانی‌پور هشدار داد که این به معنای حل کامل مسئله نیست.
مدیرکل محیط زیست و توسعه پایدار درباره زمان‌بندی کاهش وابستگی پایتخت به دفن سنتی پسماند نیز گفت: «تحقق کاهش جدی وابستگی به دفن، به چند زیرساخت وابسته است و صرفاً با اجرای یک پروژه محقق نمی‌شود.»
باغخانی‌پور خاطرنشان کرد که هدف باید این باشد که طی چند سال آینده، با تکمیل زیرساخت‌های تفکیک و پردازش، توسعه بازیافت و استحصال انرژی، سهم پسماند نهایی نیازمند دفن به‌صورت مرحله‌ای کاهش پیدا کند. او تأکید کرد: «هدف، جایگزین کردن یک محل دفن با محل دفن دیگر نیست، بلکه باید خودِ دفن کاهش یابد. از منظر محیط زیست نیز هم‌زمان با کاهش پسماند ورودی به محل دفن، پایش و کنترل شیرابه، گاز متان و آثار احتمالی آن بر خاک و آب‌های زیرزمینی باید ادامه داشته باشد.»
بیشتر بخوانید: دانشگاه‌های جهان برای مقابله با کمبود انرژی به ریزشبکه‌های هوشمند روی می‌آورند · کشف طلا و بمب عمل‌نکرده در زعفرانیه تهران حین آواربرداری
