مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در سخنرانی اخیر خود در مقابل بنای آکروپولیس در آتن، به حمله سپاهیان خشایارشا به این شهر در ۴۸۰ سال پیش از میلاد اشاره کرد و آن را به عنوان یک مقدمه برای توجیه اقدامات نظامی آمریکا علیه ایران مطرح کرد. این سخنان، واکنش‌های تند و انتقادات زیادی را از سوی تاریخ‌دانان و ایرانشناسان به دنبال داشت که آن را تلاشی برای توجیه بمباران ایران دانستند.
تجربه تاریخی و پیامدهای آن
روبیو در این سخنرانی گفت: «۴۸۰ سال پیش از میلاد، سپاهیان خشایارشا وارد این شهر شدند و زیارتگاه‌های آن را به آتش کشیدند.» او به تفصیل درباره مقاومت آتنی‌ها در برابر هخامنشیان و ویرانی‌هایی که بر اثر این حمله به بار آمد، صحبت کرد. به گفته او، این وقایع تاریخی نشان‌دهنده یک نبرد تمدنی است که به نوعی با تاریخ معاصر آمریکا و ایران مرتبط می‌شود.
بیشتر بخوانید: حملات هوایی عربستان به استان‌های یمن ادامه دارد
این اظهارات وزیر خارجه آمریکا با انتقادات شدید روبهرو شد. تورج دریایی، تاریخ‌نگار و ایرانشناس برجسته، در واکنش به این سخنان اعلام کرد که این نوع تفکر در مورد تاریخ هخامنشیان به اشتباه است. او گفت: «موضوع تقابل شرق در برابر غرب نبود. هخامنشیان یک امپراتوری جهانی داشتند که شمار زیادی از یونانی‌زبانان را در خود جای داده بود.» به گفته دریایی، این نوع روایت از تاریخ به سادگی نمی‌تواند واقعیت‌های پیچیده آن زمان را منعکس کند.
ایران‌هراسی و رویکردهای جدید
ولی‌رضا نصر، استاد دانشگاه در آمریکا، نیز در شبکه‌های اجتماعی به اظهارات روبیو انتقاد کرد و گفت که به نظر می‌رسد او در حال ترویج نسخهٔ جدیدی از نظریهٔ «برخورد تمدن‌ها» است. نصر افزود که این بار به‌جای تقابل اسلام و غرب، روبیو تقابل تمدنی میان ایران و غرب را مطرح می‌کند. این تغییر رویکرد می‌تواند به پیدایش ایران‌هراسی جدیدی منجر شود که در پی آن، شواهد تاریخی به شکل نادرستی تفسیر می‌شوند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نیز به اظهارات روبیو واکنش نشان داد و از او خواست تا تاریخ را به‌طور کامل مطالعه کند. او گفت: «وقتی پس از شکست و تحقیر در برابر ایران، به آتن می‌روند، بهتر است بخش مهم دیگری از تاریخ را هم بخوانند.»
در این میان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز به این موضوع اشاره کرد و گفت: «ما ایرانیان با کسانی روبهرو شده‌ایم که خود را سروران جهان اعلام کردند و کوشیدند تمدن‌های کهن را از صفحهٔ روزگار محو کنند.» او به تاریخ اشاره کرد و گفت که کسانی که به دنبال میراث اسکندر هستند، سرنوشت مشابهی خواهند داشت.
این سخنان و اظهارات واکنش‌های گسترده‌ای را در فضای مجازی و رسانه‌ها به دنبال داشت و نشان از یک تنش جدید در روابط ایران و آمریکا دارد. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این نوع رویکردها می‌تواند به تشدید تنش‌ها و درگیری‌های بیشتری منجر شود.
بیشتر بخوانید: یورش نظامیان صهیونیست به قنیطره سوریه و بازداشت ساکنان · مارکو روبیو: دستیابی به توافق با ایران نیازمند زمان و کار مستمر است
