علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، در سفر اخیر خود به مسکو به ضرورت فعالسازی مرزهای شمالی ایران اشاره کرد. او تأکید کرد که با توجه به محاصره دریایی آمریکا، انتقال حجم بیشتری از تجارت به بنادر شمالی و کریدورهای زمینی باید در دستور کار قرار گیرد. این موضوع به ویژه با توجه به مشکلاتی که بنادر جنوبی کشور با آن مواجه هستند، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
تجارت از طریق بنادر شمالی
در حالی که نگاه جهان به بازار نفت معطوف است و جنگ اوکراین جریان محمولههای غلات را مختل کرده، ایران به دنبال یافتن راههای جدید برای تأمین نیازهای اقتصادی خود است. ایران با هفت همسایه زمینی و دسترسی به دریای خزر، از نظر تئوری گزینههای بیشتری برای تجارت نسبت به کشورهایی که تنها به یک گذرگاه دریایی وابستهاند، دارد.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت حواله دلار و یورو در مرکز مبادله ارز ایران
علیرضا صلواتی، تحلیلگر اقتصاد سیاسی، بر این باور است که ایران از ظرفیتهای استفادهنشدهای بهرهمند است. او اذعان میکند که بنادر شمالی ایران ظرفیت اسمی سالانه بیش از ۳۰ میلیون تن را دارند، در حالی که کمتر از یکسوم این ظرفیت مورد استفاده قرار میگیرد. این امر میتواند به افزایش حملونقل غلات و کالاهای عمومی کمک کند.
چالشهای حملونقل و هزینهها
جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، به مشکلات ناشی از وابستگی ایران به بنادر جنوبی اشاره کرده و میپرسد که کریدورهای زمینی چه میزان ظرفیت دارند. هزینههای حملونقل نیز موضوعی قابل توجه است. مجیدرضا حریری، رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، اعلام کرده که هزینه حمل یک کانتینر از چین به ایران از طریق بنادر جنوبی حدود ۳۰۰۰ دلار است، در حالی که همین حملونقل از مسیر زمینی تقریباً ۱۲ هزار دلار هزینه دارد.
تجارت زمینی به دلیل هزینههای بالای حملونقل به ویژه برای کالاهای کمارزش، ممکن است با چالشهای جدی مواجه شود. به گفته امید شکری، استراتژیست حوزه انرژی، هیچکدام از گزینههای حملونقل جایگزین نمیتوانند بهطور کامل جایگزین صادرات انرژی از مسیرهای جنوبی شوند.
در مجموع، کریدورهای زمینی میتوانند به ایران کمک کنند تا فعالیتهای اقتصادی حیاتی خود را حفظ کند، اما نیاز به سرمایهگذاری و توسعه زیرساختها دارند. در صورتی که این سرمایهگذاری ادامه یابد، ممکن است محاصره دریایی به تسریع پروژههای زیرساختی منجر شود که ایران پیشتر آنها را به عنوان فرصتهای بلندمدت میدید.
بیشتر بخوانید: افزایش ۴۰ درصدی نرخ دلار آزاد و تأثیر آن بر اعتبار کالابرگ · امارات متحده عربی تحریمهای جدیدی علیه بانک ملی ایران وضع کرد




