علي مدني‌زاده، وزير اقتصاد، در سفر اخير خود به مسكو به ضرورت تفعيل مرزهاي شمالي ايران اشاره كرد. او تأكيد كرد كه با توجه به محاصره دريايي آمريكا، انتقال حجم بيشتري از تجارت به بنادر شمالي و كريدورهاي زميني بايد در دستور كار قرار گيرد. اين موضوع به ويژه با توجه به مشكلاتي كه بنادر جنوبي كشور با آن مواجه هستند، اهميت بيشتري پيدا كرده است.
تجارت از طريق بنادر شمالي
در حالي كه نگاه جهان به بازار نفت معطوف است و جنگ اوكراين جريان محموله‌هاي غلات را مختل كرده، ايران به دنبال يافتن راه‌هاي جديد براي تأمين نيازهاي اقتصادي خود است. ايران با هفت همسايه زميني و دسترسي به درياي خزر، از نظر تئوري گزينه‌هاي بيشتري براي تجارت نسبت به كشورهاي كه تنها به يك گذرگاه دريايي وابسته‌اند، دارد.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت حواله دلار و یورو در مرکز مبادله ارز ایران
عليرضا صلواتي، تحليلگر اقتصاد سياسي، بر اين باور است كه ايران از ظرفيت‌هاي استفاده‌نشده‌اي بهره‌مند است. او اذعان مي‌كند كه بنادر شمالي ايران ظرفيت اسمي سالانه بيش از ۳۰ ميليون تن را دارند، در حالي كه كمتر از يك‌سوم اين ظرفيت مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين امر مي‌تواند به افزايش حمل‌ونقل غلات و كالاهاي عمومي كمك كند.
چالش‌هاي حمل‌ونقل و هزينه‌ها
جعفر قادري، عضو كميسيون اقتصادي مجلس، به مشكلات ناشي از وابستگي ايران به بنادر جنوبي اشاره كرده و مي‌پرسد كه كريدورهاي زميني چه ميزان ظرفيت دارند. هزينه‌هاي حمل‌ونقل نيز موضوعي قابل توجه است. مجيدرضا حريري، رئيس اتاق بازرگاني ايران و چين، اعلام كرده كه هزينه حمل يك كانتينر از چين به ايران از طريق بنادر جنوبي حدود ۳۰۰۰ دلار است، در حالي كه همين حمل‌ونقل از مسير زميني تقريباً ۱۲ هزار دلار هزينه دارد.
تجارت زميني به دليل هزينه‌هاي بالاي حمل‌ونقل به ويژه براي كالاهاي كم‌ارزش، ممكن است با چالش‌هاي جدي مواجه شود. به گفته اميد شكري، استراتژيست حوزه انرژي، هيچ‌كدام از گزينه‌هاي حمل‌ونقل جايگزين نمي‌توانند به‌طور كامل جايگزين صادرات انرژي از مسيرهاي جنوبي شوند.
در مجموع، كريدورهاي زميني مي‌توانند به ايران كمك كنند تا فعاليت‌هاي اقتصادي حياتي خود را حفظ كند، اما نياز به سرمايه‌گذاري و توسعه زيرساخت‌ها دارند. در صورتي كه اين سرمايه‌گذاري ادامه يابد، ممكن است محاصره دريايي به تسريع پروژه‌هاي زيرساختي منجر شود كه ايران پيش‌تر آن‌ها را به عنوان فرصت‌هاي بلندمدت مي‌ديد.
بیشتر بخوانید: افزایش ۴۰ درصدی نرخ دلار آزاد و تأثیر آن بر اعتبار کالابرگ · امارات متحده عربی تحریم‌های جدیدی علیه بانک ملی ایران وضع کرد
