عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در پنجم اکتبر ۲۰۲۳ اعلام کردند که اجرای عملی تعهدات دفاع مشترک در چارچوب «ائتلاف مکه» را آغاز می‌کنند. این تصمیم به‌دنبال حملات مکرر جنبش انصارالله حوثی یمن به عربستان اتخاذ شده است و نشان‌دهنده تلاش این کشورها برای تقویت امنیت خود در برابر تهدیدات مشترک است.
خروج از وابستگی به آمریکا
جلسه اضطراری کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی ائتلاف مکه برای بررسی «تحولات امنیتی و تهدیدهای پیش روی عربستان» برگزار شد. در این نشست، در شرایطی که جنگ یمن دوباره شدت گرفته است، تصمیم به همکاری دفاعی مشترک گرفته شد. در این میان، عربستان به‌دنبال کاهش وابستگی خود به ایالات متحده است، به‌خصوص پس از آنکه درخواست‌های این کشور برای دریافت کمک نظامی مستقیم از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، رد شده است.
بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ: تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به ایران حمله نخواهیم کرد
گزارش‌ها حاکی از آن است که ایالات متحده، به جای حملات مستقیم، تنها پشتیبانی اطلاعاتی و داده‌های اطلاعاتی را برای کمک به عربستان فراهم کرده است. این وضعیت به عربستان احساس ناامنی بیشتری داده و سوالاتی درباره آینده روابط امنیتی این کشور با ایالات متحده ایجاد کرده است.
تحول در جبهه یمن
در پی تنش‌های جدید در یمن، عربستان سعودی و نیروهای دولتی یمن عملیات نظامی گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری مناطقی که به کنترل حوثی‌ها درآمده بود، آغاز کردند. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که حوثی‌ها توانسته‌اند به مواضع بیشتری در ساحل غربی یمن دست یابند و توانایی تهدید کشتیرانی در محدوده باب‌المندب را افزایش دهند.
میتچل پلیتنیک، پژوهشگر مسائل خاورمیانه، ابراز می‌کند که این تحولات آزمونی برای روابط امنیتی ریاض و واشنگتن است. او معتقد است که عربستان از روابط امنیتی خود با آمریکا ناامید شده و در تلاش برای یافتن گزینه‌های دیگر است. او به حملات سپتامبر ۲۰۱۹ به تأسیسات نفتی عربستان اشاره می‌کند و می‌گوید این رویداد نشان‌دهنده محدودیت‌های شراکت امنیتی عربستان با آمریکا است.
با این حال، برخی تحلیل‌گران مانند آرون دیوید میلر بر این باورند که دولت ترامپ انگیزه‌هایی برای کمک به عربستان دارد، هرچند این انگیزه‌ها تحت تأثیر منازعات با ایران و ملاحظات سیاسی داخلی آمریکا قرار دارد. از سوی دیگر، عمرو حمزاوی، مدیر برنامه خاورمیانه در بنیاد کارنگی، تأکید می‌کند که عدم ارائه کمک نظامی مستقیم به عربستان به معنای تغییر در روابط دو کشور نیست و آمریکا همچنان به تعهدات خود پایبند است.
توافق اخیر بین عربستان، ترکیه و پاکستان، که به‌دنبال افزایش تنوع در همکاری‌های امنیتی این کشورها صورت گرفته، می‌تواند یک نشانه از تلاش برای کاهش وابستگی به آمریکا باشد. این توافق به‌طور خاص، حمله به هر یک از این سه کشور را به منزله حمله به دو کشور دیگر تلقی می‌کند و در راستای افزایش امنیت جمعی آنها ایجاد شده است.
بیشتر بخوانید: سید مقتدی صدر: عراقی‌ها در برابر اشغالگری مقاومت می‌کنند · تنش دیپلماتیک میان هند و پاکستان پس از کشته شدن دو نفر در مرز
