سیدمحمد بهشتی، عضو شورای عالی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، به بررسی میراث ناملموس امروز ما و تأثیر آن بر آیندگان پرداخته است. او در خصوص این‌که کدام شیوه زندگی ما به عنوان میراث ناملموس برای نسل‌های آینده باقی خواهد ماند، اظهار نظر کرده است.
میراث ناملموس و تعریف آن
بهشتی می‌گوید: «میراث ناملموس به آثاری مربوط می‌شود که حاصل تجربه زیسته تاریخی هستند و به شکل غیرمادی وجود دارند؛ مانند زبان، آیین‌ها، سنت‌ها، باورها و افسانه‌ها، موسیقی، مهارت آشپزی و مواردی از این دست.» او تأکید می‌کند که این میراث تا زمانی که از جریان زندگی جامعه خارج نشود، به حیات خود ادامه می‌دهد.
بیشتر بخوانید: مراسم بزرگداشت محمد کاسبی با حضور چهره‌های فرهنگی برگزار شد
نوروز؛ نماد ماندگاری فرهنگی
بهشتی نوروز را نمونه‌ای از میراث ناملموس می‌داند که از هزاران سال پیش تا امروز تداوم داشته و نمادی از وحدت فرهنگی جامعه ایران است. او می‌افزاید: «صحبت از میراث ناملموس به معنای استمرار آن رفتار در مدت حداقل ۲ قرن در یک جامعه است.» این دیدگاه به ما می‌گوید که برای ماندگاری یک پدیده، زمان و استمرار آن ضروری است.
بهشتی در ادامه به این پرسش پاسخ می‌دهد که برای ماندگار شدن یک پدیده و تبدیل آن به میراث فرهنگی ناملموس، چه بازه زمانی لازم است. او توضیح می‌دهد: «زمان ماندگاری یک پدیده را مشخص می‌کند. مثلا در روزگار فردوسی مشخص نبود که شاهنامه چه اثر ارزشمندی در فرهنگ ایرانی است.» با گذشت زمان، فردوسی به یک ستون استوار در ادبیات ایرانی تبدیل می‌شود.
با توجه به تغییرات سبک زندگی در دنیای دیجیتال، این پرسش مطرح می‌شود که میراث ناملموس امروز ما برای آیندگان چیست؟ آیا فقط اسناد و تصاویر دیجیتال باقی خواهد ماند یا سنت‌هایی زنده‌ای وجود دارند که مردم هنوز آن‌ها را اجرا می‌کنند؟ بهشتی می‌گوید: «این موضوع فقط و فقط زمان مشخص می‌کند.»
او همچنین به تغییراتی که فضای مجازی در آیین‌های مختلف زندگی ایجاد کرده، اشاره می‌کند و به این نکته می‌پردازد که رفتارهای جدید در فضای مجازی ممکن است در آینده به میراث ناملموس تبدیل شوند یا خیر. «به هر صورت امروز میراث ناملموس در حال شکل‌گیری است و ما برای آیندگان خود میراثی به جا می‌گذاریم.»
ایران به عنوان کشوری غنی از میراث فرهنگی، ۲۷ عنصر میراث ناملموس در یونسکو دارد. مهارت نمد مالی، سنت‌های گهواره‌گردانی و خواندن لالایی و سنت پاسداشت آب و باران نیز در دست بررسی برای ثبت جهانی است.
بیشتر بخوانید: مهران غفوریان دوباره مجری مسابقه تلویزیونی «بی باک» می‌شود · ایرانمون؛ سفره‌ای از فرهنگ و آموزش برای دانش‌آموزان
