لین تریسی، سفیر آمریکا در مسکو از سال ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، می‌گوید: «سفیر بودن در روسیه احتمالا سخت‌ترین ماموریت دوران حرفه‌ای من بود.» این جمله به خوبی بازتاب‌دهنده‌ی شرایط دشوار دیپلمات‌های غربی در مسکو است، جایی که آن‌ها دیگر تنها نمایندگان کشورهای خود نیستند، بلکه در دامی از نظارت و تنش‌های سیاسی گرفتار آمده‌اند.
تنش‌های روزافزون دیپلماتیک
دیپلمات‌های آمریکایی، بریتانیایی و اروپایی در زمان جنگ سرد نقشی حیاتی در کاهش تنش‌ها ایفا می‌کردند، اما امروز با تغییر موضع دولت ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به نمایندگان کشورهای «غیردوست» تبدیل شده‌اند. در شرایطی که جنگ اوکراین به پنجمین سال خود وارد شده است، این دیپلمات‌ها در انزوا به سر می‌برند و به شدت زیر نظر هستند.بیشتر بخوانید: حملات عربستان به شرق صنعا بیش از ۳۰ شهید و زخمی بر جای گذاشت
تریسی توضیح می‌دهد که در دوران حرفه‌ای ۳۰ ساله‌اش در کشورهای مختلف، حتی در تهدیدهای فیزیکی مانند حمله‌ای که در پاکستان در سال ۲۰۰۸ تجربه کرده بود، احساس کنترل بیشتری داشت. او می‌گوید: «در روسیه، سطح بالای عدم قطعیت و فشار مداوم ضدجاسوسی اصلی‌ترین منبع نگرانی است.»
زندگی در زیر نظر
دیپلمات‌های غربی به خوبی می‌دانند که در مسکو باید آماده باشند تا در هر اتاقی دوربین‌های نظارتی را مشاهده کنند. یکی از دیپلمات‌های پیشین اروپایی می‌گوید: «منتظر ابزار شنود باشید، منتظر دوربین در تک‌تک اتاق‌های خانه‌تان باشید.» این وضعیت به حدی است که برخی از کارکنان سفارت‌ها مجبور به اخراج کارمندان روسی شدند، زیرا سرویس امنیت داخلی روسیه سعی کرده بود آن‌ها را برای جاسوسی جذب کند.با وجود این فشارها، تعامل با دانشگاهیان و فعالان فرهنگی روسی نیز به شدت محدود شده است و آن‌ها تحت فشار برای قطع ارتباط با دیپلمات‌های غربی قرار دارند. یکی از سفیران پیشین می‌گوید که مهمانانش یک بار از سوی ماموران امنیتی روسیه تا درهای سفارت «تعقیب» شدند.
همچنین، در ماه ژوئن، مهمانانی که برای مراسم تولد پادشاه بریتانیا به اقامتگاه سفیر در مسکو دعوت شده بودند، با آزار از سوی فعالان طرفدار کرملین و خبرنگاران دولتی مواجه شدند و پس از آن پلیس از آن‌ها بازجویی کرد.
پیر لوی، سفیر پیشین فرانسه، به یاد می‌آورد که بلافاصله پس از تهاجم روسیه، بحث‌هایی در اروپا درباره‌ی فراخواندن سفیران یا توقف فعالیت در روسیه شکل گرفت. او با قاطعیت می‌گوید که خروج نمایندگان دیپلماتیک اشتباه خواهد بود، زیرا حضور آن‌ها در شرایط بدتر از همیشه اهمیت دارد.
این جنگ نه تنها اولویت‌های جدیدی برای دیپلمات‌ها ایجاد کرده، بلکه آن‌ها را ملزم به حفظ کانال‌های ارتباطی با مقام‌های روسی کرده است. همزمان، مشکلات روزمره‌ای مانند کمبود نیروی انسانی و تحریم‌های مالی نیز بر فعالیت‌های دیپلماتیک تأثیر گذاشته‌اند. پس از ممنوعیت استخدام اتباع خارجی، سفارت آمریکا با کمبود شدید نیرو مواجه شد و حتی مشکلات جزئی مانند نشتی لوله می‌توانست به بحران‌های بزرگ تبدیل شود.
مقام‌های روس به طور علنی دیپلمات‌های کشورهای «غیردوست» را به جاسوسی متهم می‌کنند و این مسئله به روابط دیپلماتیک آسیب جدی زده است. الکسی وندیکتوف، روزنامه‌نگار روس، می‌گوید که مقام‌های روسی عملاً بیشتر مقام‌های دولتی را از گفت‌وگو با سفارتخانه‌های غربی منع کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: سیاستمدار آلمانی: ایران با حمله نظامی شکست نمی‌خورد · روسیه و اوکراین در بحبوحه تهدید هسته‌ای پس از حملات سایبری
