شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در سفر اخیر خود به واشنگتن با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا دیدار خواهد کرد. در این دیدار، ایران به عنوان یکی از آزمونهای مهم روابط آمریکا و چین مطرح شده است. رسانههای آمریکایی به بررسی این موضوع پرداختهاند که چگونه چین میتواند از روابط اقتصادی خود با ایران دفاع کند و در عین حال، ترامپ تا کجا آماده است که برای افزایش فشار بر تهران، به روابطش با پکن آسیب بزند.
دو روایت متضاد از روابط ایران و چین
دو روایت متفاوت در رسانههای آمریکایی درباره نقش چین در روابط با ایران وجود دارد. یکی از این روایتها بر این نکته تأکید دارد که چین مهمترین شریان اقتصادی باقیمانده برای ایران است و بدون همکاری پکن، تلاش واشنگتن برای منزوی کردن اقتصادی تهران با محدودیتهای جدی مواجه خواهد شد. در روایت دیگر، روابط گسترده و حساس آمریکا و چین به گونهای است که نه ترامپ و نه شی تمایل چندانی ندارند که ایران به محور اصلی اختلافات در این نشست تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: زلنسکی درخواست ترامپ برای توقف حملات به زیرساختهای انرژی روسیه را رد کرد
در گزارشی از واشنگتنپست، چین به عنوان «بزرگترین شریک تجاری ایران» و خریدار اصلی نفت این کشور معرفی شده است. پیش از آغاز جنگ، چین به طور متوسط روزانه حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه نفت از ایران وارد میکرد. این تجارت به دلیل پیچیدگیهای موجود در شبکهای از نفتکشها و شرکتهای واسطه، دشواریهای خاص خود را دارد.
چالشهای جدید برای ترامپ و شی
به این ترتیب، چین برای موفقیت سیاست فشار اقتصادی واشنگتن اهمیت اساسی دارد. اما موضوعی که دولت ترامپ را با چالش مواجه کرده است، این است که منزوی کردن ایران از این پشتوانه اقتصادی ممکن است مستلزم تحریم بانکها و پالایشگاههای بزرگ چین باشد. چنین اقدامی میتواند اختلافات تجاری میان دو قدرت را دوباره شعلهور کند، در حالی که ترامپ و شی در تلاش برای تثبیت روابط اقتصادی دو کشور هستند.
از سوی دیگر، والاستریت ژورنال به جنبههای دیگری از روابط تهران و پکن پرداخته است، از جمله تبادل فناوری و اطلاعات نظامی. این روزنامه به تازگی تصاویری از حمله موشکی ایران به پایگاه هوایی موفقالسلطی در اردن را به ماهوارههای چینی مرتبط دانسته است. این حمله منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی شد و به یکی از نقاط اصطکاک در آستانه دیدار ترامپ و شی تبدیل شده است.
با این حال، در حالی که چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران شناخته میشود، وابستگی ایران به چین به همان اندازه نیست. شی جینپینگ در سالهای اخیر با ایجاد ذخایر عظیم نفتی و کاهش وابستگی انرژی، یکی از نقاط آسیبپذیر چین را به ابزاری برای افزایش تابآوری این کشور تبدیل کرده است.
در نهایت، انتظار میرود که در این دیدار، موضوع ایران در دستور کار قرار نگیرد. تحلیلگران بر این باورند که اولویتهای فوری دو طرف شامل تجارت، تعرفهها، هوش مصنوعی و موارد دیگر خواهد بود. بنابراین، نحوه برخورد ترامپ با موضوع ایران در این دیدار اهمیت ویژهای دارد. اگر واشنگتن فشار خود را بر شرکتهای کوچک چینی متمرکز کند و از هدف قرار دادن نهادهای بزرگ خودداری کند، ممکن است ایران به جبهه تازهای در رقابت آمریکا و چین تبدیل نشود.
بیشتر بخوانید: حذف امیدها و سودهای پنهان؛ نامهای حسین عبدی، هوشنگ سعادتی و شهاب زندی زیر ذرهبین هواداران · مترو تهران با گل به استقبال دانش آموزان رفت
