دندان‌قروچه یا «براکسیسم» یکی از اختلالات نسبتاً شایع خواب است که می‌تواند عواقب ناخوشایندی برای افراد به همراه داشته باشد. بسیاری از افراد صبح‌ها با درد فک، سردرد یا احساس فشار در دندان‌ها از خواب بیدار می‌شوند، بی‌آنکه بدانند شب قبل در خواب دندان‌هایشان را روی هم ساییده‌اند. این مشکل می‌تواند از یک عادت عصبی ساده تا نشانه‌ای از استرس مزمن و اختلالات خواب متغیر باشد.
عوامل مؤثر بر دندان‌قروچه
پزشکان می‌گویند این مشکل فقط به دندان‌ها آسیب نمی‌زند؛ بلکه می‌تواند کیفیت خواب، عملکرد سیستم عصبی و حتی سلامت روان را تحت تأثیر قرار دهد. مهم‌ترین عامل مرتبط با دندان‌قروچه شبانه، استرس و اضطراب است. وقتی مغز در طول روز تحت فشار روانی قرار می‌گیرد، بدن حتی در خواب هم کاملاً آرام نمی‌شود.
بیشتر بخوانید: نگاهی به صبحانه ایرانی: چرا خیار، گوجه و پنیر را با هم نخوریم
سیستم عصبی در این حالت وارد وضعیت «هشدار» می‌شود و عضلات فک ناخودآگاه منقبض می‌شوند. فشار دادن دندان‌ها، ساییدن آن‌ها روی هم یا قفل شدن فک در خواب نتیجه این فرایند است. براکسیسم اغلب با اختلالات خواب هم ارتباط دارد، از جمله خواب سبک و بی‌کیفیت، وقفه تنفسی در خواب (آپنه)، بی‌خوابی و بیدار شدن‌های مکرر در شب.
تشخیص و نشانه‌ها
بسیاری از افراد اصلاً متوجه دندان‌قروچه خود نمی‌شوند و معمولاً کسی که با آن‌ها روی یک تخت می‌خوابد یا دندان‌پزشک اولین کسی است که آن را تشخیص می‌دهد. نشانه‌های شایع در این حالت شامل درد فک، حساسیت دندان، سردرد صبحگاهی، صدای ساییدن دندان‌ها و حتی ترک‌خوردگی دندان‌ها است.
برخی عوامل می‌توانند دندان‌قروچه را تشدید کنند؛ از جمله سبک زندگی مدرن و فشار روانی مداوم که باعث شده این مشکل در سال‌های اخیر شایع‌تر شود. افرادی که به طور مداوم با استرس دست و پنجه نرم می‌کنند، در معرض خطر بیشتری برای این اختلال قرار دارند.
درمان دندان‌قروچه معمولاً ترکیبی از مراقبت دندانی و مدیریت استرس است. کاهش اضطراب، بهبود کیفیت خواب، محدود کردن مصرف کافئین، تمرین‌های آرام‌سازی و استفاده از محافظ شبانه دندان می‌تواند شدت علائم را کاهش دهد. این اقدامات می‌توانند به افراد کمک کنند تا شب‌ها خواب بهتری داشته باشند و صبح‌ها با انرژی بیشتری از خواب بیدار شوند.
بیشتر بخوانید: شرایط تحصیل دندانپزشکی در دانشگاه‌های اروپا و همسایگان · رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس: با دولت درباره هزینه دارو و درمان در حال رایزنی هستیم
