داوید پارسیان بر این باور است که توسعه پایدار در ایران با بحرانهای جدی از جمله ورشکستگی آبی و فرونشست زمین مواجه است. مفهوم توسعه پایدار اولین بار در سال ۱۹۸۷ در گزارش کمیسیون جهانی محیط زیست و توسعه سازمان ملل متحد مطرح شد و به معنای برآورده کردن نیازهای نسل حاضر بدون به خطر انداختن توانایی نسلهای آینده برای تأمین نیازهای خود است.
چالشهای اقتصادی و اجتماعی
سه رکن اصلی توسعه پایدار شامل پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی است. در ایران، پایداری اقتصادی با چالشهای جدی مواجه است. وابستگی شدید به سوختهای فسیلی و مصرف بالای منابع آبی در کشاورزی، مشکلات جدی در مسیر توسعه پایدار ایجاد کرده است. به عنوان مثال، بخش کشاورزی با مصرف بیش از ۹۰ درصد منابع آبی کشور به تخلیه آبهای زیرزمینی دامن زده و سیاستهای خودکفایی غذایی باعث کشت محصولات آببر در مناطق خشک شده است.
بیشتر بخوانید: افزایش ظرفیت نیروگاههای خورشیدی ایران به ۵۳۰۰ مگاوات
بحران آب و فرونشست زمین
ایران از مرحله «تنش آبی» عبور کرده و به پدیده «ورشکستگی آبی» دچار شده است. این وضعیت ناشی از تقاضای بیش از حد برای آب است که به ظرفیت تجدیدپذیر حوضههای آبریز تجاوز میکند. از دهه ۱۹۶۰، با ساخت بیش از ۶۰۰ سد در ایران، بسیاری از این پروژهها فاقد توجیه زمینشناختی و اکولوژیک بودهاند. به همین دلیل، مشکلاتی مانند فرونشست زمین در دشتهای آبرفتی به وجود آمده و این پدیده به مرحله بحرانی رسیده است.
توسعه فضایی در ایران همچنین فاقد توازن و انطباق با ظرفیتهای اکولوژیک است. برنامههای آمایش سرزمین با موانع ساختاری متعددی مواجه شدهاند و استقرار صنایع سنگین در مناطق خشک و دور از سواحل، تعادل زیستی و جمعیتی کشور را مختل کرده است.
به طور کلی، تحقق توسعه پایدار نیازمند یک اقتصاد تابآور و متنوع است. در این راستا، حکمرانی مطلوب و مدیریت صحیح منابع طبیعی و اجتماعی میتواند راهگشای مشکلات موجود باشد.
بیشتر بخوانید: ائتلاف پنج کشور برای نجات فوک خزری در بحران ۹۰ درصدی · گلشیفته فراهانی در آستانه بازگشت به تهران




