هرمزگان سرزمینی است که در تلاقی تاریخ، دریا، تجارت و فرهنگ‌های مختلف شکل گرفته و در طول قرن‌ها نقشی کلیدی در تحولات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران ایفا کرده است. تنوع اقوام، گویش‌ها، آیین‌ها و آثار تاریخی در این استان، میراثی غنی و ارزشمند را خلق کرده که بخش زیادی از آن در حافظه جمعی و منابع پراکنده باقی مانده است.
ضرورت تدوین دانشنامه هرمزگان
با وجود این ظرفیت‌ها، اطلاعات مربوط به تاریخ، فرهنگ و جغرافیای هرمزگان هنوز پراکنده و غیرمنسجم است. تدوین «دانشنامه هرمزگان» می‌تواند گامی بنیادین برای مستندسازی و سازمان‌دهی این میراث دانشی باشد. محمدرضا تولایی، از اساتید ادبیات هرمزگان، بر این باور است که وجود یک دانشنامه برای این استان الزامی است، زیرا هرمزگان تنها یک واحد جغرافیایی نیست، بلکه سرزمینی است غنی از فرهنگ‌ها و تاریخ‌های مختلف.
بیشتر بخوانید: پژمان جمشیدی در فیلم آنتیک به شفا دادن مردم می‌پردازد
تجربه‌های موفق در دانشنامه‌نگاری
تجربه‌های موفق در دیگر استان‌ها نشان می‌دهد که دانشنامه‌های منطقه‌ای می‌توانند به منابع معتبر تبدیل شوند. برای مثال، «دانشنامه فارس» و «دانشنامه اصفهان» نمونه‌های موفقی هستند که به معرفی فرهنگ و تاریخ محلی پرداخته و به نیازهای پژوهشی پاسخ داده‌اند. بنابراین، این مسئله مطرح نیست که آیا هرمزگان شایسته داشتن دانشنامه است یا خیر، بلکه چگونگی ایجاد یک دانشنامه در شأن تاریخ و فرهنگ غنی این استان است.
تولایی معتقد است که با پراکنش اطلاعات و غفلت در ثبت این داده‌ها، هرمزگان در راه‌اندازی چنین منبع معتبری تأخیر داشته است. او به اهمیت ثبت روایت‌های زنده از تاریخ هرمزگان اشاره کرده و می‌گوید: «اگر این روایت‌ها ثبت نشوند، ممکن است با رفتن صاحبانشان، بخش زیادی از تاریخ فراموش شود.»
در نهایت، دانشنامه هرمزگان می‌تواند به عنوان یک منبع مرجع علمی و فرهنگی برای پژوهشگران، معلمان و دانش‌آموزان عمل کرده و به تقویت هویت فرهنگی مردم این استان کمک کند. این دانشنامه باید هم کتابخانه باشد و هم آرشیو و هم مرجع پژوهش، تا بتواند به عنوان یک زیرساخت فرهنگی عمل کند.
بیشتر بخوانید: تبر جک نیکلسون از «درخشش» به حراج گذاشته می‌شود · افتتاح بارگاه شمس تبریزی، خوی را به قطب گردشگری عرفانی تبدیل می‌کند
