خاخام یونس حمامی لاله‌زار، خاخام اعظم جامعه کلیمیان ایران، در گفت‌وگویی صمیمی به بیان رویدادهای تلخی پرداخت که منجر به تخریب کنیسه تاریخی رفیع‌نیا در تهران شد. این کنیسه، با بیش از هشت دهه قدمت، در جریان جنگ ۴۰ روزه به‌طور کامل ویران شد و به یکی از روایت‌های تلخ این جنگ تبدیل گردید.
تاریخچه و اهمیت کنیسه رفیع‌نیا
کنیسه رفیع‌نیا یکی از ۲۲ کنیسه موجود در تهران بود که در محله‌های مختلف محل سکونت کلیمیان قرار داشت. این مکان مقدس علاوه بر برگزاری مراسم مذهبی، فضایی برای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی نیز فراهم کرده بود. به گفته خاخام حمامی، این کنیسه به‌عنوان محلی برای معرفی کتاب‌های مرتبط با یهودیت و برگزاری نشست‌های ادبی نیز عمل می‌کرد.
بیشتر بخوانید: سرهنگ فیروز کشیر: هشدار پلیس راهور تهران بزرگ در روزهای بارانی
خاخام حمامی با تأسف به یاد می‌آورد که در اواخر جنگ ۴۰ روزه، این کنیسه مورد حمله قرار گرفت و به‌طور کامل تخریب شد، به طوری که دیگر امکان استفاده از آن وجود نداشت. او با دلی پر از درد، این حادثه را به‌عنوان یک فاجعه انسانی و فرهنگی توصیف کرد.
آسیب‌های ناشی از حمله و سرنوشت طومارهای تاریخی
حمله به کنیسه در ساعت ۳ بامداد رخ داد و خاخام حمامی در اولین ساعات صبح از این فاجعه مطلع شد. او گفت: «هنگام رسیدن به محل، با صحنه‌های وحشتناکی روبرو شدم. کتاب‌های مقدس و نماز که بر اثر انفجار پاره شده بودند، در حال جمع‌آوری بودند.»
این کنیسه همچنین حاوی طومارهای تاریخی تورات با قدمت صد ساله بود که در جریان تخریب زیر آوار مدفون شدند. خاخام حمامی با نگرانی از آسیب دیدن این آثار، تأکید کرد که عملیات آواربرداری با دقت و به‌دور از استفاده از ماشین‌آلات سنگین انجام شد تا به حرمت طومارها آسیب نرسد. خوشبختانه، پس از چند روز تلاش، طومارها سالم از زیر آوار خارج شدند.
نقش همسایگان مسلمان و همدلی در زمان بحران
خاخام حمامی با اشاره به رفتار همسایگان مسلمان در این بحران، گفت: «حضور همسایگان مسلمان ما را بسیار دلگرم کرد. یکی از همسایگان به ما قول داد که کنیسه را دوباره می‌سازیم و این نشان‌دهنده همدلی عمیق میان ماست.» او تأکید کرد که این همزیستی مسالمت‌آمیز فراتر از یک ارتباط عادی است و به واقع اعضای یک خانواده را تشکیل می‌دهند.
این رویداد نه تنها به جامعه کلیمیان آسیب رسانده است، بلکه باعث وحشت و نگرانی در دل تمامی هموطنان شده است. خاخام حمامی با بیان این‌که هر جنگی با تخریب و کشتار همراه است، تأکید کرد که تخریب یک مکان مقدس، چه مسجد باشد و چه کنیسه، بسیار سنگین و ناگوار است.
در نهایت، خاخام اعظم جامعه کلیمیان ایران بر اهمیت همدلی و همکاری در زمان بحران تأکید کرد و گفت: «ما باید در کنار یکدیگر بایستیم و از یکدیگر حمایت کنیم. این همدلی می‌تواند نوری در تاریکی‌های جنگ باشد.»
بیشتر بخوانید: متوقف شدن قطارهای محور جنوب به دلیل بارندگی‌های شدید در لرستان
