دونالد ترامپ در ماههای گذشته بارها ایران را به ویرانی گسترده تهدید کرده است، از حمله به نیروگاهها و بازگرداندن کشور به «عصر حجر» تا هشدار درباره مرگ «یک تمدن کامل». او در سخنرانی ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶ خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز از «نابودی جمهوری اسلامی» سخن گفت.
سابقه تهدیدها در ادبیات سیاسی ترامپ
طرح چنین عباراتی از سوی رهبران سیاسی امری معمول نیست و معمولا بازتاب گستردهای پیدا میکند، اما وقتی این واژهها از زبان رئیسجمهور آمریکا و رهبر یکی از قدرتمندترین کشورهای جهان مطرح میشود، توجه و حساسیت بیشتری برمیانگیزد. ترامپ پیشتر در ژانویه ۲۰۲۰ از احتمال حمله به ۵۲ هدف در ایران، از جمله مکانهایی با اهمیت فرهنگی، سخن گفته بود.
بیشتر بخوانید: سید عباس عراقچی از تأثیر سفرش به چین بر توازن راهبردی منطقه میگوید
این سابقه نشان میدهد که استفاده از چنین واژگانی سالهاست بخشی از ادبیات سیاسی ترامپ در مواجهه با رقبای خارجی بوده است. او در این اظهارات تهدیدآمیز، گاه از نابودی یک کشور سخن گفته و گاه یک تمدن را مخاطب قرار داده است. این تفاوت میتواند معنا، دامنه و تبعات چنین تهدیدهایی را تغییر دهد.
پیامهای پنهان در تهدیدهای ترامپ
استفاده از زبان «نابودی» در سیاست بینالملل سابقهای طولانی دارد. به باور برخی تحلیلگران، ترامپ با این تهدیدها میخواهد پیامهای خاصی را منتقل کند و حقوق بینالملل تا چه حد برای تهدید دیگر کشورها مرز و محدودیت تعیین کرده است. رابرت رولند، استاد مطالعات ارتباطات دانشگاه کانزاس، میگوید: «هرگز ندیدهام رهبر یکی از قدرتهای بزرگ چنین زبان تندی به کار ببرد». او همچنین اشاره میکند که کاربرد چنین زبان و تهدیدهایی از سوی رهبر یک دموکراسی غربی بیسابقه است.
در مقابل، روزان مکمانوس، استاد علوم سیاسی دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، میان شدت بیان ترامپ و سابقه زبان جنگطلبانه در سخنرانی رهبران تمایز میگذارد و میگوید: «عبارتهای ترامپ نمایشیتر از دیگر رهبران است». به نظر او، این زبان میتواند بهصورت معکوس نیز عمل کند و در مواردی به بازدارندگی آسیب بزند.
در نهایت، لحن ترامپ و تهدیدهای او نه تنها بر روی روابط ایران و آمریکا تأثیر میگذارد، بلکه میتواند بر روی ساختارهای سیاسی و اجتماعی ایران نیز تأثیرگذار باشد. به همین دلیل، گوینده این تهدیدها - رئیسجمهور قدرتمندترین کشور جهان - اهمیت و جدیت بالایی دارد.
بیشتر بخوانید: ساسان کریمی: عراقچی به دیدارهای دوجانبه بسنده نکند · ایران و عدم توافق هستهای، قیمت نفت را دوباره بالا برد
