تغییرات جوی در نخستین روزهای پاییز میتواند تأثیرات قابل توجهی بر وضعیت آب و هوای ایران داشته باشد. بررسی خروجیهای میانمدت مدل اروپایی ECMWF IFS HRES برای پنجم مهرماه، اطلاعات جدیدی در مورد وضعیت جوی کشور ارائه میدهد.
شاخصهای مهم جوی
برای ارزیابی وضعیت جوی ایران، باید علاوه بر نقشه بارش، تغییرات فشار سطح زمین، دمای لایههای میانی جو و مسیر حرکت سامانههای جوی را نیز در نظر گرفت. این شاخصها مشخص میکنند که آیا افزایش ابر و بارشهای احتمالی ناشی از یک سامانه پایدار و گسترده است یا تنها به ناپایداریهای محلی محدود میشود.
بیشتر بخوانید: سخنرانی دکتر مسعود پزشکیان با ۴۰۰ میلیون بازدید در سازمان ملل
یکی از مهمترین شاخصها در تحلیل نقشههای پاییزی، ارتفاع ژئوپتانسیل تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال است که وضعیت جریان هوا در ارتفاع حدود پنج تا شش کیلومتری جو را نشان میدهد. کاهش ارتفاع ژئوپتانسیل و شکلگیری ناوه در این تراز میتواند نشانه ورود هوای سردتر و فراهمشدن شرایط برای ناپایداری باشد.
نقش رطوبت و فشار سطح دریا
فشار سطح دریا نیز یکی دیگر از شاخصهای مهم است که میتواند در انتقال رطوبت به داخل کشور نقش داشته باشد. اگر جریانهای مرطوب با یک سامانه ناپایدار همزمان شوند، احتمال شکلگیری ابرهای بارانزا افزایش مییابد. در شمال ایران، بررسی همزمان رطوبت دریای خزر و جریان باد اهمیت ویژهای دارد.
جریان مرطوب وقتی به دامنههای البرز برخورد میکند، ناچار به صعود میشود و این پدیده میتواند به تشکیل ابر و بارش در مناطق کوهستانی کمک کند. با این حال، برای پیشبینی بارش در پنجم مهرماه، باید نقشههای بارش ساعتی و تجمعی آن روز مورد بررسی قرار گیرند.
در مناطق مرکزی و جنوبی کشور، صرفاً بالا بودن دما به معنای نبود بارش نیست. وجود رطوبت کافی و سازوکار صعود هوا برای شکلگیری رگبارهای پاییزی ضروری است. در نبود این عوامل، هوای گرم و پایدار میتواند ادامه یابد.
در تهران نیز پیشبینیها نشان میدهند که آسمانی قسمتی ابری و احتمال بارش پایینی در انتظار خواهد بود. این پیشبینی بهتنهایی وضعیت سایر مناطق کشور را مشخص نمیکند و برای ارزیابی دقیقتر وضعیت جوی، به اطلاعات بیشتری نیاز است.
بیشتر بخوانید: علیرضا زاکانی در مرکز کنترل ترافیک: ترافیک تهران در روز چهارم مهر روان است · ایمان دشتی دانشجوی میشیگان عبدل السید را به چالش کشید
