هوش مصنوعی با پیش‌بینی خلق ۱۵ تریلیون دلار ارزش افزوده تا افق ۲۰۳۰، نقشه ثروت جهانی را تغییر می‌دهد. در این شرایط، اقتصاد ایران در دوراهی تأمین زیرساخت‌های گران‌قیمت و بهینه‌سازی صنایع است. عبور از این مرحله مستلزم تغییر رویکرد از تقلید صرف به طراحی مدل‌های بومی برای حل ناترازی‌های کلان صنعتی است.
فرصت‌ها و چالش‌های هوش مصنوعی در اقتصاد جهانی
هوش مصنوعی به پیشران اصلی دگرگونی در ساختار اقتصاد جهانی تبدیل شده است. مؤسسات مالی معتبر پیش‌بینی می‌کنند که این فناوری می‌تواند سالانه بین ۴.۴ تا ۱۵.۷ تریلیون دلار ارزش افزوده به تولید ناخالص داخلی جهان اضافه کند. این جهش خیره‌کننده ناشی از اتوماسیون فرآیندهای پیچیده، بهینه‌سازی زنجیره‌های تأمین و دگرگونی در بخش خدمات مالی است. در این میان، غول‌های فناوری مانند مایکروسافت و آمازون میلیاردها دلار صرف توسعه زیرساخت‌های پردازشی می‌کنند.
بیشتر بخوانید: ۱۰ عادت ساده برای پس‌انداز نیمی از درآمد
رقابت ژئوپلیتیک و چالش‌های ایران
جهان امروز شاهد شکاف عمیقی میان کشورهایی است که در خط مقدم تأمین مالی و توسعه هوش مصنوعی قرار دارند و کشورهایی که تنها مصرف‌کننده این فناوری‌ها هستند. هزینه‌های ورود به این رقابت بالاست و ایران در این زمینه با چالش‌های جدی مواجه است. همچنین، هزینه‌های تحقیق و توسعه نرم‌افزاری و دسترسی به تجهیزات پیشرفته، این چالش‌ها را دو چندان کرده است.
در جغرافیای اقتصادی ایران، مسئله هوش مصنوعی از یک ایده دانشگاهی به یک ضرورت راهبردی تبدیل شده است. با راه‌اندازی «سازمان ملی هوش مصنوعی»، تلاش شده تا بسترهای نهادی و سیاست‌گذاری برای جهش در این فناوری فراهم شود. با این حال، اقتصاد ایران با چالش‌هایی از جمله ناترازی شبکه برق و تحریم‌های فناوری دست و پنجه نرم می‌کند.
کارشناسان بر این باورند که ایران می‌تواند به‌جای تقلید، با طراحی مدل‌های بومی در صنایع مزیت‌دار مانند نفت و گاز و پتروشیمی، درآمدزایی کند. با تخصیص معافیت‌ها و تسهیلات واقعی، می‌توان به جذب سرمایه انسانی متخصص کمک کرد و هزینه‌های سرمایه‌گذاری را به ارزش افزوده تبدیل کرد.
ورود به این ریل‌گذاری تازه و هم‌پیوندی با روندهای اقتصادی هوش مصنوعی، مرز میان انزوای صنعتی و شکوفایی اقتصادی ایران در دهه‌های سرنوشت‌ساز پیش رو خواهد بود.
بیشتر بخوانید: افزایش قیمت طلا و سکه در ۹ مهر؛ دلار به کانال جدید نزدیک می‌شود · مهدی دارابی: واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور به فشار بر بازار ارز می‌افزاید
