بیژن مرتضوی، موسیقی‌دان ایرانی، پس از ۴۷ سال زندگی در خارج از کشور به میهن خود بازگشته است. مرتضوی، که از شناخته‌شده‌ترین نوازندگان ویولن و آهنگسازان ایرانی به شمار می‌رود، در ژوئیه ۲۰۲۶ با ویولن سفید مشهور خود در مراسم اختتامیه جام جهانی فوتبال به اجرای برنامه پرداخت.
در ویدیوهایی که او و همسرش به‌تازگی در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرده‌اند، این زوج در حال قدم زدن در خیابان‌های تهران دیده می‌شوند. رهگذران با روی خوش به این موسیقی‌دان سلام می‌کنند و به او خوشامد می‌گویند.
بیشتر بخوانید: رائد فریدزاده: وجه تمایز سی‌وهشتمین جشنواره فیلم کودک در اهمیت آن برای نسل آینده
بازگشت محسن نامجو و چالش‌های گذشته
محسن نامجو، خواننده ایرانی نیز پس از حدود ۲۰ سال زندگی در تبعید به ایران بازگشته است. این خواننده که به دلیل موسیقی تجربی خود در سطح بین‌المللی شناخته شده است، آواز سنتی ایرانی را با عناصری از موسیقی بلوز، راک و جاز تلفیق می‌کند. در سال ۲۰۰۹، نامجو به‌صورت غیابی از سوی دادگاهی در تهران به پنج سال زندان محکوم شده بود.
او در ویدیویی، دلیل بازگشت خود به ایران را تمایل به گذراندن وقت بیشتر با خانواده و دوستانش عنوان کرد. عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز روز پنجشنبه ۵ شهریور اعلام کرد که وزارتخانه تحت مدیریت او فهرست‌هایی از اسامی بیش از ۱۰۰ ایرانی سرشناس مقیم خارج از کشور تهیه کرده و هدف از این اقدام، برطرف کردن موانع سفر یا بازگشت آن‌ها به ایران است.
تحولات فرهنگی و موسیقی در ایران
سینا یوسفی، وکیل حقوق بشر، به حقوق بین‌الملل و حق ورود به کشور اشاره می‌کند و می‌گوید که هیچ‌کس را نمی‌توان خودسرانه از ورود به کشور خود محروم کرد. سپیده رئیس‌سادات، خواننده و پژوهشگر موسیقی، می‌گوید که ایده جذب چهره‌های سرشناس برای همکاری یا بازگرداندن آن‌ها به کشور، ایده تازه‌ای نیست.
رئیس‌سادات به تحولات تاریخی موسیقی در ایران و تأثیر انقلاب ۱۹۷۹ اشاره می‌کند و می‌گوید که موسیقی جزو خطوط قرمز بوده است. اما پس از جنگ ایران و عراق، موسیقی در قالب سرودهای انقلابی بازگشت و صدای زنان نیز به‌طور کامل از عرصه عمومی حذف نشد.
رئیس‌سادات می‌گوید: «موسیقی به یک سلاح تبدیل شد. سوگواران خودشان می‌توانستند با آن ارتباط برقرار کنند و در عین حال، موسیقی در تضاد با آن چیزی قرار داشت که نظام سیاسی نماینده آن است.» با توجه به تحولات اخیر، به‌ویژه در میان جوانان، بازگشت هنرمندان به ایران به‌عنوان یک اقدام سیاسی و فرهنگی مهم تلقی می‌شود.
بیشتر بخوانید: پژمان جمشیدی در فیلم آنتیک به شفا دادن مردم می‌پردازد · محسن نامجو از دلتنگی برای مخاطبانش در ایران می‌گوید
