ایران با کسب رتبه ۸۱ در گزارش شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۶، به بررسی وضعیت نوآوری در ۱۳۹ اقتصاد جهان پرداخته است. در این گزارش، ۸۰ شاخص مختلف در زمینه‌های نهادها، سرمایه انسانی و پژوهش، زیرساخت، پیچیدگی بازار، پیچیدگی کسب‌وکار، تولیدات دانش و فناوری و تولیدات خلاق مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.
تجزیه و تحلیل رتبه ایران
امیرعباس محمدی کوشکی، سرپرست تیم ملی اختراعات و نوآوری ایران، اعلام کرد که ایران در مقایسه با سال ۲۰۲۵ که رتبه ۷۰ را داشت، در سال ۲۰۲۶ با ۱۱ پله کاهش به رتبه ۸۱ رسیده است. این تغییرات نشان‌دهنده روند نزولی ایران در رتبه‌بندی نوآوری از سال ۲۰۲۲ به بعد است. در سال‌های اخیر، ایران به‌طور مداوم در حال تغییر رتبه بوده است و از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به تدریج بهبودهایی را تجربه کرده بود.
بیشتر بخوانید: تردد در آزادراه تهران - شمال و چالوس تا ساعت ۲۰ ممنوع شد
جزئیات وضعیت اقتصادی و نوآوری
در گزارش ۲۰۲۶، جمعیت ایران ۹۲.۴ میلیون نفر، تولید ناخالص داخلی بر مبنای برابری قدرت خرید ۱۸۷۸.۹ میلیارد دلار و تولید ناخالص داخلی سرانه ۲۱ هزار و ۴۷۳.۱ دلار محاسبه شده است. ایران همچنین در میان ۳۵ اقتصاد با درآمد متوسط رو به بالا، رتبه ۲۳ و در میان ۱۱ اقتصاد منطقه آسیای مرکزی و جنوبی، رتبه پنجم را کسب کرده است.
محمدی کوشکی به بررسی هفت حوزه اصلی در شاخص جهانی نوآوری پرداخت و گفت: ایران در حوزه نهادها با امتیاز ۱۴.۶ و رتبه ۱۳۶، در سرمایه انسانی و پژوهش با امتیاز ۳۶.۱ و رتبه ۵۶، و در زیرساخت با امتیاز ۳۸.۱ و رتبه ۹۱ قرار دارد. در زمینه پیچیدگی بازار و کسب‌وکار نیز ایران به ترتیب رتبه‌های ۶۸ و ۱۱۱ را به دست آورده است.
وی افزود: در بخش خروجی‌های دانش و فناوری، ایران با امتیاز ۲۵.۶ و رتبه ۵۴ و در خروجی‌های خلاق با امتیاز ۲۶.۳ و رتبه ۶۴ قرار دارد. بالاترین جایگاه‌های ایران در میان این هفت حوزه، مربوط به خروجی‌های دانش و فناوری، سرمایه انسانی و پژوهش، خروجی‌های خلاق و پیچیدگی بازار است.
چالش‌ها و فرصت‌های نوآوری
محمدی کوشکی همچنین به مشکلات موجود در محیط نهادی اشاره کرد و گفت: ایران در زیرشاخص‌های ثبات عملیاتی کسب‌وکار و اثربخشی دولت به‌ترتیب رتبه‌های ۱۳۵ و ۱۱۷ را کسب کرده است. این نکته نشان‌دهنده چالش‌های جدی در محیط کسب‌وکار ایران است که می‌تواند بر روند نوآوری و توسعه اقتصادی اثر منفی بگذارد.
در مورد آموزش عالی، ایران با امتیاز ۴۴.۵ و رتبه ۲۶، همچنین نرخ ثبت‌نام در آموزش عالی و سهم فارغ‌التحصیلان علوم و مهندسی به ترتیب با رتبه‌های ۵۷ و ۹ مواجه است. این آمارها نشان می‌دهند که آموزش و پژوهش در ایران به طور نسبی در شرایط مناسبی قرار دارد، اما نیاز به بهبود در زیرساخت‌ها و سیاست‌های حمایتی برای تقویت نوآوری دارد.
در نهایت، با توجه به تغییرات اخیر و چالش‌های موجود، راهکارها و سیاست‌های مناسب می‌تواند به بهبود جایگاه ایران در این شاخص‌ها کمک کند و زمینه‌ساز توسعه پایدار در عرصه نوآوری و فناوری شود.
بیشتر بخوانید: جزئیات طرح بسته مادران دارای فرزند متولد ۱۴۰۵ فردا توسط شهردار تهران اعلام می‌شود · مرور تیترهای روزنامه‌های شنبه یازدهم مهرماه ۱۴۰۵
