امید به اینترنت مستقیم ماهواره‌ای از طریق استارلینک برای گوشی‌های همراه کاربران ایرانی در حال شکل‌گیری است. چهار سال پیش، در سپتامبر ۲۰۲۲ و در اوج خیزش‌های اعتراضی پس از جان باختن مهسا امینی، ایلان ماسک، مالک شرکت اسپیس‌اکس، به درخواست فعالان ایرانی برای ارائه اینترنت استارلینک پاسخ مثبت داد و از دولت آمریکا خواست تا معافیت‌هایی برای این فناوری فراهم کند.
توسعه فناوری D۲C و چالش‌های آن در ایران
پس از صدور مجوز عمومی D-۲ از سوی دولت جو بایدن، خبر فعال‌سازی استارلینک برای ایران منتشر شد و نزدیک به ۱۰۰ پایانه استارلینک در این کشور فعال شد. اما جمهوری اسلامی بارها تلاش کرده است تا این فناوری را از طریق هیئت مقررات رادیویی (RRB) متوقف کند. در این میان، فناوری Direct-to-Cell (D۲C) که امکان اتصال مستقیم گوشی‌های همراه به ماهواره‌ها را فراهم می‌آورد، به موضوعی داغ تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: پژوهشگران خطرات هوش مصنوعی در هک‌کردن را بررسی کردند
رئیس مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی به مخاطرات این فناوری برای حکمرانی ارتباطات در ایران اشاره کرده و تغییر مدل اتصال اینترنت را مورد بررسی قرار داده است. این تغییر می‌تواند تا سال ۱۴۱۵ به وقوع بپیوندد، اگرچه چالش‌های فنی و قانونی هنوز باقی است.
چالش‌های فنی و امنیتی پیش رو
دکتر خوان آ. فرایره، پژوهشگر حوزه شبکه‌های ماهواره‌ای، می‌گوید که ماهواره‌ها هم‌اکنون بر فراز ایران در حال گردش هستند و فقط به تصمیم‌گیری برای راه‌اندازی سرویس اولیه ارسال پیامک نیاز است. اما موانع اصلی شامل مجوز، ظرفیت و پارازیت‌اندازی است. جمهوری اسلامی هیچ‌گونه مجوزی برای این فناوری صادر نکرده و همچنین، استفاده از فرکانس‌های مورد نیاز برای اتصال نیز ممکن نیست.
علاوه بر این، پارازیت‌اندازی یکی از پیچیده‌ترین چالش‌ها است. سیگنال‌های دریافتی از ماهواره‌ها به قدری ضعیف هستند که با استفاده از فرستنده‌های زمینی می‌توان ارتباطات را مختل کرد. همچنین، خطر شناسایی موقعیت کاربران نیز وجود دارد، زیرا سیگنال‌های ارسالی از گوشی‌های همراه قابل شناسایی هستند.
با وجود این چالش‌ها، فناوری D۲C می‌تواند در سال‌های آینده دسترسی به اینترنت را برای کاربران ایرانی تسهیل کند. اما تحقق این امر، نیازمند تغییرات اساسی در سیاست‌ها و زیرساخت‌ها خواهد بود.
بیشتر بخوانید: حمله سایبری گسترده به اپلیکیشن وزارت وضعیت اضطراری روسیه · سخنگوی کمیسیون آموزش بر قدرت دانش بومی و نخبگان ایران تاکید کرد
