آمریکا به ۳۵ کشور هشدار داده که ادامه همکاری با چین ممکن است با عضویت همزمان در ابتکار «پکس سیلیکا» ناسازگار باشد. این اقدام نشاندهندهی تنشهای فزاینده در رقابت فناوری بین دو قدرت بزرگ جهانی است.
رقابت در زمینه هوش مصنوعی
رقابت آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی به مرحلهای جدید رسیده و از سطح مدلهای زبانی و تراشهها عبور کرده است. واشنگتن در تلاش است تا با ایجاد یک بلوک فناوری، برتری خود را در زنجیرههای تأمین هوش مصنوعی و زیرساختهای پیشرفته حفظ کند. در این راستا، وزارت خارجه آمریکا پیشنویس نامهای را تهیه کرده که به ۳۵ کشوری که بیانیه «فرصت هوش مصنوعی» را امضا کردهاند، ارسال خواهد شد.
بیشتر بخوانید: چین خودروهای زرهی را به سلاح لیزری تبدیل میکند!
پکس سیلیکا و وایکُو
پکس سیلیکا که در دسامبر ۲۰۲۵ تأسیس شد، بر امنیت زنجیرههای تأمین هوش مصنوعی، تراشه و مواد معدنی حیاتی تمرکز دارد. چین نیز در مقابل، «سازمان همکاری هوش مصنوعی جهان» یا وایکُو را راهاندازی کرده که بر توسعه ظرفیت هوش مصنوعی و همکاری بینالمللی تأکید میکند. این دو ابتکار نشاندهندهی تلاشهای متضاد دو کشور در زمینه هوش مصنوعی و فناوری است.
در دنیای امروز، فاصله فنی بین دو کشور به حدی کاهش یافته که برترین مدلهای آمریکایی تنها ۲.۷ درصد از مدلهای چینی جلوتر هستند. این فاصله نشاندهندهی رقابت فزایندهای است که در زمینه مدلهای هوش مصنوعی در حال شکلگیری است و هزینه و دسترسی به فناوری به یکی از عوامل کلیدی تبدیل شده است.
پیامدهای احتمالی و واکنش کشورها
اگر پیشنویس آمریکا به سیاست اجرایی تبدیل شود، کشورهای مختلف باید در انتخاب تأمینکنندههای فناوری، مراکز داده و مدلهای هوش مصنوعی دقت بیشتری کنند. این وضعیت ممکن است به شکلگیری دو اکوسیستم فناوری رقیب منجر شود که به تعبیر برخی تحلیلگران به «پرده آهنین دیجیتال» شباهت دارد.
در این میان، کشورهایی مانند سنگاپور همچنان در حال بررسی گزینههای خود هستند و اعلام کردهاند که به دعوتنامه وایکُو پاسخ خواهند داد. این نشاندهندهی این است که دو قطبی شدن هنوز قطعی نیست و کشورها در تلاشند تا روابط خود را با هر دو طرف مدیریت کنند.
در حالی که مذاکرات بین واشنگتن و پکن ادامه دارد، این احتمال وجود دارد که رقابتها به معنای قطع کامل ارتباط نباشد. وزیر خزانهداری آمریکا و معاون نخستوزیر چین در ۲۰ سپتامبر برای گفتگو دربارهی هوش مصنوعی و تجارت ملاقات خواهند کرد و این میتواند به کاهش تنشها کمک کند.
به نظر میرسد که در آینده نزدیک هوش مصنوعی به یکی از زیرساختهای اصلی رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل خواهد شد. آمریکا و چین هر دو در تلاشند تا برتری خود را در این حوزه تثبیت کنند و کشورهای در حال توسعه باید در این شرایط به دنبال حفظ امکان انتخاب میان چند زنجیره تأمین و ارائهدهنده فناوری باشند.
بیشتر بخوانید: رودستر افسانهای تسلا با فناوری موشکی در راه است | رونمایی ایلان ماسک در اکتبر · ترامپ نام هوش مصنوعی را تغییر میدهد
