اعتراضات علیه ممنوعیت حجاب در جمهوری آذربایجان به عنوان یک پدیده اجتماعی در حال گسترش است. این اعتراضات از مدرسه شماره ۶۹ در باکو و مدرسه متوسطه «بی شِریف» در شهرستان ماسالی آغاز شده و به تدریج به سایر مدارس نیز سرایت کرده است. در این شرایط، اسکندر مومنی، وزیر کشور ایران، به دعوت همتای آذربایجانی خود به باکو سفر کرده است.
جنگ علیه آزادی‌های فردی
در این اعتراضات، دانش‌آموزان و معلمان محجبه از ورود به مدارس منع شده‌اند و در نتیجه، ده‌ها کلاس درس تعطیل شده است. این اقدام موجب خشم و نارضایتی عمومی شده و خیابان‌های جمهوری آذربایجان به صحنه اعتراضات تبدیل شده است. با توجه به اینکه حدود ۶۵ درصد از جمعیت جمهوری آذربایجان مسلمان شیعه هستند، این موضوع حساسیت‌های بیشتری را ایجاد کرده است.
بیشتر بخوانید: نشست خبری هفتگی اسماعیل بقایی در وزارت امور خارجه ایران برگزار شد
پیامدهای سیاسی و امنیتی
سیستم سیاسی جمهوری آذربایجان، که برآمده از فروپاشی شوروی در ابتدای دهه ۹۰ میلادی است، به عنوان یک نظام غیردموکراتیک و سکولار شناخته می‌شود. روابط گسترده این کشور با رژیم صهیونیستی، آن را به یک تهدید امنیتی برای ایران تبدیل کرده است. بر اساس گزارش‌ها، در جریان جنگ ۱۲ روزه، آسمان جمهوری آذربایجان به عنوان پایگاهی برای انجام عملیات‌های تروریستی علیه ایران استفاده شد.
در این شرایط، اقدام وزارت امور خارجه ایران در اعزام اسکندر مومنی به باکو، سوالاتی را درباره منطق و اهداف سیاست‌های تهران در قبال جمهوری آذربایجان ایجاد کرده است. به نظر می‌رسد که دستگاه دیپلماسی ایران باید به دقت تحولات داخلی آذربایجان را رصد کند و در نظر داشته باشد که این سفر ممکن است احساسات عمومی نسبت به ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
ضرورت توجیه افکار عمومی
دولت ایران باید در مورد روابط خود با نظام الهام علی‌اف، افکار عمومی را توجیه کند. تعدد تماس‌ها و دیدارهای مکرر رئیس‌جمهور ایران با الهام علی‌اف، سوالاتی جدی درباره توجیه و اهداف این سیاست‌ها ایجاد می‌کند. مسئله تنها برقراری روابط دیپلماتیک با یک کشور همسایه نیست، بلکه تنظیم سطح و عمق این روابط در شرایطی که آذربایجان به عنوان یک شریک امنیتی برای کشورهای درگیر جنگ علیه ایران شناخته می‌شود، بسیار حائز اهمیت است.
ایران باید نسبت به احساسات و کنش‌های ملت‌های مسلمان منطقه بی تفاوت نباشد. فعال‌سازی و افزایش نفوذ مسلمانان، به ویژه شیعیان در جمهوری آذربایجان، می‌تواند به کاهش تهدیدات امنیتی و سیاسی علیه ایران کمک کند. از این رو، لازم است سیاست‌های ایران در قبال این کشور با دقت بیشتری تنظیم شود و حرکت‌های سیاسی تحت رصد و تجزیه و تحلیل قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: بازگشایی دانشگاه‌های کشور با حضور مسعود پزشکیان · اعتراض دانش‌آموزان دبیرستانی فرانسه به مشکلات نظام آموزشی
