احمد رضا لاهیجانزاده در نشست خبری کاپ ۷ اعلام کرد که میانگین افت سالانه تراز دریای خزر از حدود ۷.۵ سانتیمتر در دوره ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۰ به حدود ۲۰ سانتیمتر در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ و ۲۳ سانتیمتر در سال ۲۰۲۶ رسیده است. این روند نگرانکننده میتواند تا ۲۵ سال آینده ادامه یابد و ضرورت همکاری پنج کشور ساحلی برای سازگاری با پیامدهای آن را دوچندان میکند.
پیامدهای کاهش تراز دریای خزر
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست گفت: «کاهش تراز و عمق دریای خزر یکی از جدیترین مسائلی است که در هفتمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تهران (COP۷) مطرح شده است.» او افزود که این کاهش تراز، بر اساس مطالعات انجامشده، موجب تأثیرات گستردهای بر پنج کشور ساحلی دریای خزر میشود.
بیشتر بخوانید: کشف دندان ماموت ۱۰هزارساله در کالیفرنیا؛ پنجرهای به عصر یخبندان
لاهیجانزاده ادامه داد: «از سال ۱۹۹۵، روند کاهش تراز آغاز شده و در سالهای ابتدایی تأثیر چندانی نداشته است، اما از سال ۲۰۲۰ به بعد، میزان کاهش به طور قابل توجهی افزایش یافته است.» این مقام مسئول تأکید کرد که بخش شمالی دریای خزر به دلیل عمق کمتر، با پسروی شدیدتری مواجه است و در برخی مناطق شمالی، میزان پسروی به حدود ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر رسیده است.
اقدامات مشترک برای سازگاری
وی همچنین اشاره کرد که آثار این پدیده در استان گلستان ایران محسوستر است و استانهای مازندران و گیلان نیز از پیامدهای کاهش تراز خزر متأثر خواهند شد. لاهیجانزاده تصریح کرد: «تدوین طرح منطقهای برای سازگاری با کاهش تراز خزر در حال انجام است و کلیات این طرح قرار است در جریان COP۷ به امضای کشورهای مربوط برسد.»
بر اساس مطالعات انجامشده، مهمترین عامل کاهش تراز دریای خزر، تغییر اقلیم و افزایش تبخیر عنوان شده است. لاهیجانزاده بیان کرد: «افزایش دما موجب تشدید تبخیر در دریای خزر شده و این عامل بیشترین سهم را در کاهش تراز آب دارد.» همچنین، حدود ۸۰ درصد آب ورودی به دریای خزر از طریق رودخانه ولگا تأمین میشود و سهم ایران از ورودی رودخانهای به دریای خزر حدود ۵ درصد برآورد میشود.
او در پایان خاطرنشان کرد: «مذاکرات میان پنج کشور درباره عوامل مؤثر بر ورودی آب به دریای خزر در حال انجام است، اما این مذاکرات به دلیل تفاوت منافع کشورها، فرآیندی زمانبر و پیچیده است.»
بیشتر بخوانید: تغییرات جوی بزرگ برای ایران به زودی آغاز میشود · وزیر علوم جمهوری اسلامی ایران به ریاض سفر کرد
